Από τα μέσα Σεπτεμβρίου ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας βρίσκεται σε πλήρη εφαρμογή, αλλάζοντας ριζικά τα δεδομένα για όσους βλέπουν τον δρόμο ως πίστα. Ο νόμος 5209/2025, που ψηφίστηκε τον Ιούνιο, χτίστηκε πάνω στη λογική ότι η επανάληψη της παράβασης μέσα σε πενταετία επισύρει ολοένα και βαρύτερες συνέπειες.

Η φιλοσοφία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών συνοψίζεται στην αρχή «η εμπειρία διδάσκει» – η αυστηρότητα δηλαδή δεν είναι απλώς τιμωρία, αλλά εργαλείο πρόληψης και προστασίας πεζών και οδηγών. Και η κλίμακα των ποινών είναι ενδεικτική αυτής της προσέγγισης.

Ξεκινώντας από τις πιο απλές περιπτώσεις, υπέρβαση του ορίου έως 20 χλμ./ώρα φέρνει πρόστιμο 150 ευρώ. Το ίδιο ποσό ισχύει και για υπέρβαση από 20 έως 30 χλμ./ώρα, μόνο που εδώ προστίθεται αφαίρεση της άδειας για 20 ημέρες. Στα 30 με 50 χλμ./ώρα πάνω από το όριο, το πρόστιμο ανεβαίνει στα 350 ευρώ με αφαίρεση διπλώματος και στοιχείων κυκλοφορίας για 30 ημέρες, ενώ πάνω από 50 χλμ./ώρα φτάνει τα 700 ευρώ και 60 ημέρες χωρίς δίπλωμα.

Ξεχωριστό καθεστώς ισχύει για υψηλές ταχύτητες ανά κατηγορία δρόμου. Οδήγηση άνω των 150 χλμ./ώρα σε αυτοκινητοδρόμους, άνω των 130 χλμ./ώρα σε οδούς ταχείας κυκλοφορίας και άνω των 120 χλμ./ώρα στο υπόλοιπο δίκτυο επισύρει πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας και στοιχείων για 30 ημέρες.

Η βαριά κατηγορία, ωστόσο, αφορά όσους πιάνονται με ταχύμετρο πάνω από 200 χλμ./ώρα. Η πρώτη φορά κοστίζει 2.000 ευρώ πρόστιμο και επί τόπου αφαίρεση της άδειας οδήγησης για ένα έτος.

Εδώ μπαίνει το κλιμακωτό σύστημα για τους υποτρόφους. Αν ο ίδιος οδηγός ξαναπιαστεί πάνω από 200 χλμ./ώρα μέσα σε πέντε χρόνια από την πρώτη παράβαση, το πρόστιμο διπλασιάζεται στα 4.000 ευρώ και η άδεια φεύγει για δύο χρόνια. Τρίτη ίδια παράβαση μέσα στην ίδια πενταετία ανεβάζει τον λογαριασμό στα 8.000 ευρώ και τέσσερα χρόνια χωρίς δίπλωμα.

Παρόμοια λογική ισχύει και για την επανάληψη της παράβασης άνω των 50 χλμ./ώρα πάνω από το όριο. Ενώ την πρώτη φορά είναι 700 ευρώ και 60 ημέρες, η υποτροπή εκτοξεύει το πρόστιμο στα 1.000 ευρώ με αφαίρεση διπλώματος για 180 ημέρες. Νέα επανάληψη σημαίνει 2.000 ευρώ και ένας χρόνος χωρίς άδεια οδήγησης.

Όσοι φτάνουν στο σημείο να χάσουν το δίπλωμά τους για υποτροπή, δεν το ξαναπαίρνουν εύκολα. Μετά τη λήξη της περιόδου στέρησης, υποχρεούνται να επανεξεταστούν από την αρχή, ενώ οι εξετάσεις προϋποθέτουν ότι έχει περάσει το χρονικό όριο αφαίρεσης και ότι έχουν εξοφληθεί τα διοικητικά πρόστιμα που τους είχαν επιβληθεί. Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας αποτελεί πλέον τον βασικό πυλώνα για την οδική ασφάλεια στη χώρα.