Η Παλαιά Γέφυρα της Χαλκίδας μαζεύει καθημερινά κόσμο που περιμένει να δει το κατάστρωμά της να υποχωρεί και να σύρεται μέσα στις όχθες για να περάσουν τα πλοία. Το θέαμα συνδυάζεται με το φαινόμενο των τρελών νερών του Ευρίπου, όπου το ρεύμα αλλάζει κατεύθυνση κάθε έξι ώρες περίπου.

Πίσω από αυτή την εικόνα βρίσκεται μια κατασκευή που ξεκίνησε από πρακτική ανάγκη στα τέλη του 1959. Η παλιά ιταλική γέφυρα του 1896 δεν άντεχε πια τα φορτία και το πλάτος της ήταν ανεπαρκές μετά από 65 χρόνια λειτουργίας.

Το Υπουργείο Δημοσίων Έργων προκήρυξε διεθνή διαγωνισμό. Μόνο μία πρόταση ήταν αμιγώς ελληνική και αυτή κέρδισε. Η κοινοπραξία ΕΔΟΚ Α.Ε. – ΒΙΟ Α.Ε. πρόσφερε λύση που δεν θα αλλοίωνε την όψη της πόλης και κόστιζε λιγότερο στη συντήρηση.

Η μηχανολογική σύλληψη ανήκε στον Διπλ. Μηχανολόγο-Ηλεκτρολόγο ΕΜΠ Ευθ. Μαλάκη, τεχνικό διευθυντή της ΒΙΟ. Η συρταρωτή αρχή επέτρεπε παράλληλα την οδική και τη θαλάσσια κυκλοφορία κατά την κατασκευή, αφού η παλιά γέφυρα παρέμενε στη θέση της.

Οι εργασίες κράτησαν δύομιση χρόνια. Τα εγκαίνια έγιναν το 1963. Η νέα γέφυρα έχει μήκος 42 μέτρα και πλάτος 11 μέτρα, δύο λωρίδες κυκλοφορίας, πεζοδρόμια, σιδερένιο σκελετό και ξύλινο κατάστρωμα.

Πώς ακριβώς λειτουργεί το σύστημα

Όταν χρειάζεται να ανοίξει, ο εμπρόσθιος γρύλος ανεβαίνει και παίρνει επαφή με την κύρια δοκό. Αφαιρούνται οι πλάκες στήριξης, ο γρύλος κατεβαίνει και η γέφυρα κατεβαίνει κατά 0,63 εκατοστά. Τα κιγκλιδώματα αναδιπλώνονται και οι βραχίονες σύρονται οριζόντια μέσα στις υπόγειες σήραγγες των δύο πλευρών. Το πάχος της πλάκας που καλύπτει τις τάφρους φτάνει μόλις τα 30 εκατοστά, ώστε η κάθοδος να παραμένει μικρή.

Η γέφυρα εξυπηρετεί ακόμα καθημερινά την κυκλοφορία μεταξύ Εύβοιας και Στερεάς Ελλάδας και ανοίγει νυχτερινά με αυτοματοποιημένο ηλεκτροϋδραυλικό σύστημα. Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο την αναγνωρίζει ως σύμβολο τεχνικής αυτοδυναμίας της μεταπολεμικής περιόδου και έχει προτείνει τη θεσμική της προστασία.

Το ατύχημα και η συντήρηση

Το 2016 το φορτηγό πλοίο Όλγα Μ προσέκρουσε πάνω της. Οι ζημιές αποκαταστάθηκαν γρήγορα. Έκτοτε λειτουργεί χωρίς προβλήματα και παραμένει το μοναδικό έργο αυτού του τύπου που συνδυάζει οδική και θαλάσσια χρήση σε καθημερινή βάση.

Επισκέπτες από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό στέκονται στις όχθες για να δουν το άνοιγμα και να παρατηρήσουν το παλιρροϊκό φαινόμενο. Η κατασκευή δεν είναι απλώς τεχνικό επίτευγμα αλλά σημείο αναφοράς για την πόλη που συνεχίζει να εξυπηρετεί και να εντυπωσιάζει έξι δεκαετίες μετά τα εγκαίνιά της.