Οι ευρωπαϊκοί δρόμοι κρύβουν μια θανάσιμη παγίδα που στερεί τη ζωή σε εκατοντάδες ανθρώπους κάθε χρόνο, χωρίς οι περισσότεροι οδηγοί να υποψιάζονται το παραμικρό. Μια νέα, αποκαλυπτική έρευνα του Euro NCAP φέρνει στο φως ένα τεράστιο κενό στην ασφάλεια των μεγάλων οχημάτων, το οποίο συνδέεται άμεσα με περίπου 400 θανάτους ετησίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η μελέτη εστιάζει στις πίσω προστατευτικές δοκούς (RUPS) των φορτηγών, οι οποίες αποδεικνύονται εξαιρετικά αδύναμες να συγκρατήσουν ένα επιβατικό αυτοκίνητο σε περίπτωση οπίσθιας σύγκρουσης.
Η παγίδα θανάτου κάτω από την καρότσα
Όταν ένα επιβατικό ΙΧ καρφώνεται στο πίσω μέρος ενός ρυμουλκούμενου, η διαφορά ύψους λειτουργεί ως καταπέλτης για την καμπίνα των επιβατών. Το αυτοκίνητο κυριολεκτικά γλιστρά κάτω από το τρέιλερ, με αποτέλεσμα το δάπεδο της καρότσας να εισβάλλει απευθείας στο επίπεδο του παρμπρίζ και των καθισμάτων. Σε αυτή την περίπτωση, ακόμη και τα πιο ασφαλή αυτοκίνητα της αγοράς αδυνατούν να προστατεύσουν τους επιβάτες τους, αφού οι ζώνες ελεγχόμενης παραμόρφωσης του ρύγχους μένουν εντελώς ανενεργές.
Για να αποδειχθεί το μέγεθος του προβλήματος στην πράξη, πραγματοποιήθηκε κοινή μελέτη στην οποία συμμετείχαν η γερμανική λέσχη αυτοκινήτου ADAC, η Σουηδική Υπηρεσία Μεταφορών (Trafikverket) και το αμερικανικό Ινστιτούτο IIHS. Οι ερευνητές έκαναν δοκιμές πρόσκρουσης με ταχύτητα 56 χλμ./ώρα χρησιμοποιώντας σύγχρονα επιβατικά αυτοκίνητα απέναντι σε διαφορετικά ευρωπαϊκά ρυμουλκούμενα.
Κατά την αρχική δοκιμή η πίσω προστατευτική δοκός του ρυμουλκούμενου λύγισε αμέσως και το χώρισμα του επιβατικού οχήματος υπέστη πλήρη καταστροφή., εξαφανίζοντας κάθε πιθανότητα επιβίωσης για τους επιβάτες. Στη δεύτερη δοκιμή, με διαφορετικό ευρωπαϊκό τρέιλερ, η δομή κατέρρευσε με τον ίδιο ακριβώς δραματικό τρόπο. Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν καθαρά ότι ο ισχύων ευρωπαϊκός κανονισμός UN ECE R58.03 δεν προσφέρει επαρκή προστασία σε πραγματικές συνθήκες.
Η αμερικανική απάντηση και το πρόβλημα των ραντάρ
Αντίθετα, η κατάσταση άλλαξε ριζικά όταν η ίδια δοκιμή έγινε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκεί χρησιμοποιήθηκε ένα ρυμουλκούμενο εξοπλισμένο με την ενισχυμένη προστασία TOUGHGUARD, ένα πρότυπο που εφαρμόζεται ήδη από το 2017 στο 70% των νέων αμερικανικών τρέιλερ. Με το αμερικανικό σύστημα η ενισχυμένη δοκός διατήρησε τη θέση της, το ΙΧ δεν εισχώρησε κάτω από το τρέιλερ και τα συστήματα συγκράτησης ενεργοποιήθηκαν κανονικά., και ο χώρος επιβίωσης των επιβατών έμεινε σχεδόν άθικτος.
Η έρευνα όμως δεν στάθηκε μόνο στη φυσική σύγκρουση. Οι ειδικοί εξέτασαν και τα ηλεκτρονικά συστήματα αποφυγής ατυχημάτων. Διαπιστώθηκε ότι πολλά συστήματα αυτόματου φρεναρίσματος έκτακτης ανάγκης (AEB) παλαιότερης γενιάς αδυνατούν να «δουν» ένα ακινητοποιημένο φορτηγό στον δρόμο, παρόλο που περνούν με επιτυχία τις εργαστηριακές δοκιμές πιστοποίησης. Οι αισθητήρες συχνά μπερδεύονται από το σχήμα και το ύψος του τρέιλερ, με αποτέλεσμα να μην ενεργοποιούν ποτέ τα φρένα και να αφήνουν τον έλεγχο αποκλειτικά στον οδηγό.
Αν σκεφτεί κανείς ότι τα βαρέα οχήματα αποτελούν λιγότερο από το 3% του συνολικού στόλου στην Ευρώπη αλλά εμπλέκονται στο 15% των θανατηφόρων τροχαίων, η ανάγκη για αλλαγή είναι επείγουσα. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία πρέπει να αναθεωρηθεί άμεσα, ακολουθώντας τα αυστηρά αμερικανικά πρότυπα. Ο Euro NCAP προτρέπει τους ιδιοκτήτες στόλων και τους κατασκευαστές να μην περιμένουν τους γραφειοκράτες των Βρυξελλών, αλλά να προχωρήσουν εθελοντικά στην τοποθέτηση ενισχυμένων μπαρών RUPS στα οχήματά τους, σώζοντας εκατοντάδες ζωές που χάνονται άδικα κάθε χρόνο.