Η Ελλάδα παλεύει με έναν από τους γηραιότερους στόλους οχημάτων στην Ευρώπη, γεγονός που δυσκολεύει σημαντικά την προσαρμογή στα νέα ευρωπαϊκά δεδομένα για την ηλεκτροκίνηση. Ο μέσος όρος ηλικίας των ΙΧ φτάνει τα 17,8 χρόνια ενώ στην ΕΕ είναι μόλις 12,3. Από τα 5,7 εκατ. επιβατικά, τα 4,5 εκατ. είναι άνω των 10 ετών, κάτι που καθιστά απαραίτητη τη συνδυασμένη πολιτική κινήτρων και υποδομών.

Οι αλλαγές στο ευρωπαϊκό πλαίσιο

Ο προϊστάμενος του Αυτοτελούς Τμήματος Ηλεκτροκίνησης του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, Γιάννης Τσελίκης, μίλησε στο συνέδριο Electric Vehicles Conference 2026 που διοργάνωσε η Boussias. Εξήγησε πώς η χώρα πρέπει να ενσωματώσει τις πρόσφατες ευρωπαϊκές αποφάσεις. Το Automotive Package ανακοινώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2025. Από το 2035 ο στόχος ταξινομήσεων αμιγώς ηλεκτρικών αυτοκινήτων μειώνεται από 100% σε 90%, με το υπόλοιπο 10% να καλύπτεται από οχήματα χαμηλής περιεκτικότητας σε άνθρακα από χάλυβα που κατασκευάζονται στην ΕΕ ή από βιοκαύσιμα και eFuels.

Η κίνηση αυτή εξυπηρετεί την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία που δεν θεωρούσε εφικτό τον αρχικό στόχο. Παράλληλα δίνονται Super Credits στους κατασκευαστές μικρών ηλεκτρικών οχημάτων που παράγονται στην ΕΕ, με πολλαπλασιαστικούς συντελεστές 1,5 ή 2 ώστε να αποφεύγονται πρόστιμα. Μειώνεται επίσης ο στόχος εκπομπών CO2 για τα vans από 50% στο 40%.

Συζητήσεις γίνονται και για τον κανονισμό εταιρικών στόλων, όπου η Κομισιόν προτείνει ποσοστά ανά κράτος μέλος. Η Ελλάδα έχει εκφράσει διαφωνία, θεωρώντας ότι πρέπει να παραμείνει ρεαλιστική λόγω της καθυστέρησής της. Σε εξέλιξη βρίσκεται και ο κανονισμός για τις εκπομπές CO2 των βαρέων οχημάτων, ενώ προβλέπεται Battery Booster ύψους 1,8 δισ. ευρώ για παραγωγή μπαταριών στην ΕΕ, εκ των οποίων τα 1,5 δισ. θα είναι άτοκα δάνεια.

Οι εθνικοί στόχοι και τα εμπόδια

Η εθνική στρατηγική πηγάζει από το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα που αναθεωρήθηκε τον Δεκέμβριο του 2024 και φτάνει έως το 2030. Στόχος είναι το 2030 το 50% των επιβατικών ΙΧ να είναι αμιγώς ηλεκτρικά και εξωτερικής φόρτισης, ενώ το 40% στα vans. Για τη φόρτιση έχει τεθεί στόχος εγκατεστημένης ισχύος 550 Megawatt ώστε να ικανοποιηθούν οι δεσμεύσεις του κανονισμού AFIR.

Ο Εθνικός Κλιματικός Νόμος προβλέπει ότι από 1/1/2026 τα ταξί των οποίων λήγει η ηλικία χρήσης θα αντικαθίστανται με αμιγώς ηλεκτρικά. Επιπλέον το 1/4 των νέων εταιρικών αυτοκινήτων πρέπει να είναι μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ.

Το υψηλό κόστος αγοράς παραμένει βασικό πρόβλημα. Ένα μέσο ηλεκτρικό αυτοκίνητο κοστίζει περίπου 8.000 ευρώ περισσότερο από συμβατικό, με περίοδο αποπληρωμής τα 7 έτη. Το πρόγραμμα Κινούμαι Ηλεκτρικά έχει διαθέσει 120 εκατ. ευρώ και έχει επιδοτήσει πάνω από 15.000 ηλεκτρικά αυτοκίνητα καθώς και 1.500 μικροαυτοκίνητα, ποδήλατα και e-scooters. Η Ελλάδα βασίζεται κυρίως σε φορολογικές απαλλαγές και περιορισμένες άμεσες επιδοτήσεις, ενώ το δίκτυο φόρτισης μετρά περίπου 30.000 αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα και 10.000 σημεία, εκ των οποίων μόνο 500 είναι ταχυφορτιστές DC.

Το πρόγραμμα Κινούμαι Ηλεκτρικά πάγωσε προσωρινά μέχρι να εκταμιευθούν νέα ποσά, με στόχο την επανεκκίνηση από την 1η Απριλίου. Η εφαρμογή των πορτοκαλί τιμολογίων θα ξεκινήσει από 1/2/2026 στους εμπορικούς και από 1/4/2026 στους οικιακούς καταναλωτές. Ο εθνικός σχεδιασμός πρέπει να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις του κανονισμού AFIR που επιβάλλει σταθμούς φόρτισης ανά 60 χλμ.