Εταιρικό αυτοκίνητο για τις διακοπές: Πότε επιτρέπεται και ποιοι είναι οι κρυφοί κίνδυνοι

Καλοκαίρι χωρίς αυτοκίνητο για πολλούς δεν νοείται. Κι όταν το όχημα είναι εταιρικό, η απορία γίνεται ακόμα μεγαλύτερη: «Μπορώ να πάω διακοπές με το αυτοκίνητο της δουλειάς;» Η απάντηση, όπως συμβαίνει συχνά σε εργασιακά ζητήματα, δεν είναι μονολεκτική. Εξαρτάται από τη σύμβαση, τον εσωτερικό κανονισμό και, σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμα και από τη χώρα όπου είναι ταξινομημένο το όχημα.

Καθοριστικός παράγοντας είναι το είδος της παραχώρησης. Αν το αυτοκίνητο δόθηκε στον εργαζόμενο ως παροχή σε είδος, με δικαίωμα ιδιωτικής χρήσης, τότε θεωρητικά μπορεί να το χρησιμοποιήσει και για ταξίδια αναψυχής. Δεν ισχύει το ίδιο, ωστόσο, για τα λεγόμενα «tool cars» — εκείνα που παρέχονται αποκλειστικά για επαγγελματικές ανάγκες, όπως σε πωλητές ή τεχνικούς. Για αυτά, η χρήση εκτός ωραρίου ή για διακοπές μπορεί να θεωρηθεί παραβίαση των όρων της εργασιακής σχέσης.

Πολλές επιχειρήσεις έχουν θεσπίσει ειδικό κανονισμό στόλου, όπου καθορίζονται λεπτομερώς οι επιτρεπόμενες χρήσεις: αν επιτρέπονται ταξίδια στο εξωτερικό, ποιος πληρώνει καύσιμα και διόδια, ακόμα και αν μπορούν να οδηγούν τρίτα πρόσωπα. Χωρίς τέτοια πρόβλεψη, η άδεια για προσωπική χρήση δεν είναι αυτονόητη.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν το ταξίδι γίνεται εκτός Ελλάδας. Για εταιρικά αυτοκίνητα ταξινομημένα σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ, η δυνατότητα ιδιωτικής χρήσης πρέπει να αναφέρεται ρητά στη σύμβαση εργασίας ή στη συμφωνία παραχώρησης. Σε αστυνομικό έλεγχο στο εξωτερικό, οι αρχές μπορεί να ζητήσουν αποδεικτικά της σχέσης του οδηγού με την εταιρεία και της νόμιμης χρήσης του οχήματος.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μάλιστα, υπάρχει και νομολογία. Το Ανώτερο Εργατικό Δικαστήριο του Χαμμ (υπόθεση 7 Sa 1485/11) έκρινε ότι η απεριόριστη παροχή εταιρικού αυτοκινήτου για ιδιωτικούς σκοπούς καλύπτει όλα τα έξοδα που συνδέονται με τη χρήση του, συμπεριλαμβανομένων των καυσίμων για ταξίδια διακοπών. Μοναδικές εξαιρέσεις αποτελούν τα διόδια και οι μετωπικές είσοδοι αυτοκινητοδρόμων. Βέβαια, οι εταιρείες μπορούν να θέσουν περιορισμούς — για παράδειγμα, να απαγορεύσουν τη χρήση της κάρτας καυσίμου στο εξωτερικό ή να απαιτούν προέγκριση για ταξίδια σε συγκεκριμένες χώρες.

Ένα ακόμα ζήτημα είναι η ασφαλιστική κάλυψη. Πριν από κάθε ταξίδι στο εξωτερικό, ο εργαζόμενος πρέπει να επικοινωνεί με την ασφαλιστική εταιρεία για να επιβεβαιώσει ότι η κάλυψη ισχύει και για τις χώρες του προορισμού και, εφόσον χρειάζεται, να εκδώσει Πράσινη Κάρτα. Δεν είναι αυτονόητο ότι η οδική βοήθεια ή η μικτή ασφάλιση λειτουργούν με τους ίδιους όρους παντού.

Παγίδα μπορεί να γίνουν και τα χιλιόμετρα σε οχήματα leasing. Οι συμβάσεις μακροχρόνιας μίσθωσης συνοδεύονται συνήθως από ετήσιο όριο χιλιομέτρων (π.χ. 15.000, 20.000 ή 25.000 χλμ.). Ένα μεγάλο ταξίδι μπορεί να εξαντλήσει γρήγορα το περιθώριο και η υπέρβαση να επιβαρύνει την εταιρεία με επιπλέον χρεώσεις, που σε τελική ανάλυση μπορεί να μετακυλιστούν ή να δημιουργήσουν εντάσεις.

Για φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας που εργάζονται σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ, η χρήση εταιρικού οχήματος ταξινομημένου σε αυτό το κράτος επιτρέπεται εφόσον προβλέπεται στη σύμβαση εργασίας και το όχημα είναι ασφαλισμένο για κίνηση στην Ελλάδα. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, η χρήση μπορεί να θεωρηθεί παράνομη.

Το συμπέρασμα είναι απλό: η κατοχή εταιρικού αυτοκινήτου δεν δίνει από μόνη της δικαίωμα απεριόριστης χρήσης. Οι εργαζόμενοι μπορούν να αποφύγουν τις οικονομικές επιβαρύνσεις, τις παρεξηγήσεις και τις δυσάρεστες συνέπειες μετά την επιστροφή τους αν προηγηθεί γραπτή συνεννόηση με το αφεντικό και προσεκτικός έλεγχος στις συμβάσεις.