Η κοκαΐνη έγινε το «καύσιμο» στις κουζίνες της Γαλλίας – 1,1 εκατομμύριο χρήστες το 2023
Πάνω από ένα εκατομμύριο Γάλλοι εκτιμάται ότι έκαναν χρήση κοκαΐνης μέσα στο 2023, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του OFDT (Γαλλικό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών). Ο αριθμός σχεδόν διπλασιάστηκε σε σχέση με το προηγούμενο έτος, όταν είχαν καταγραφεί 600.000 χρήστες. Το μεγαλύτερο ποσοστό, ωστόσο, δεν εντοπίζεται στα κλαμπ ή στα πάρτι – αλλά στις κουζίνες και τις σάλες των εστιατορίων.
Από τα μπιστρό της γειτονιάς έως τα εστιατόρια με αστέρια Michelin, η λευκή σκόνη έχει γίνει αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας για πολλούς εργαζομένους. Ο λόγος; Οι συνθήκες που περιγράφουν οι ίδιοι: «συμβόλαια 35 ή 39 ωρών που υπερβαίνουμε μαζικά», θερμοκρασίες που αγγίζουν τους 45°C στην κουζίνα, πίεση για ταχύτητα και μηδενική αναγνώριση στον μισθό.
«Δεν πρέπει να εκπλήσσει που οι βάρδιες τελειώνουν με συνεδρίες σκόνης», λέει χαρακτηριστικά πρώην εργαζόμενος, που μίλησε στην εφημερίδα Le Monde. Τα λόγια του συνοψίζουν μια πραγματικότητα που η βιομηχανία της φιλοξενίας προσπαθεί να κρύψει.
Από το fast food στο fine dining – η εξάπλωση είναι παντού
Η έρευνα του 2017 από τον δημόσιο οργανισμό υγείας Santé Publique France σε δείγμα 25.319 ενηλίκων ήταν η πρώτη που αποτύπωσε το μέγεθος του φαινομένου. Σύμφωνα με αυτήν, στον ξενοδοχειακό κλάδο και στην εστίαση το ποσοστό χρήσης ήταν τριπλάσιο του εθνικού μέσου όρου: 16% στους άνδρες και 7% στις γυναίκες είχαν δοκιμάσει κοκαΐνη. Τα τελευταία χρόνια η εικόνα έχει επιδεινωθεί, με την πρόσβαση να γίνεται ευκολότερη και τις τιμές να πέφτουν.
Η Ivana Obradovic, υποδιευθύντρια του OFDT, μιλά για μια «banalisation» (εκκοσμίκευση) της εικόνας της κοκαΐνης. «Θεωρείται πλέον οικεία, λιγότερο επικίνδυνη απ’ ό,τι πριν από είκοσι χρόνια, και χρησιμοποιείται ως μέσο αντοχής στις εντατικές εργασιακές απαιτήσεις», εξηγεί.
Ο κοινωνιολόγος Pape Momar Niang συμπληρώνει ότι η δομή του επαγγέλματος – οι μεγάλοι ρυθμοί, η εναλλαγή έντασης και χαλάρωσης, οι δεσμοί με τη νυχτερινή ζωή – δημιουργεί γόνιμο έδαφος. «Η κοκαΐνη δίνει ώθηση, ευφορία και μειώνει το στρες, κάτι που ταιριάζει στις ανάγκες του κλάδου», σημειώνει.
Ορισμένοι ντίλερ, μάλιστα, παραδίδουν απευθείας μέσα στα καταστήματα. Σέρβερ και μάνατζερ περιγράφουν ότι η ουσία κυκλοφορεί ανάμεσα σε πελάτες – επιχειρηματίες, πολιτικούς, καλλιτέχνες – αλλά και σε εργαζομένους, με τη διοίκηση να κάνει τα στραβά μάτια για να μη χάσει τον τζίρο.
Μια γυναίκα από την κεντρική Γαλλία, που εργαζόταν σε εποχικό εστιατόριο, περιγράφει πώς ξεκίνησε τη χρήση το 2020 νομίζοντας ότι θα αντέξει περισσότερο. Μέσα σε λίγους μήνες η συνήθεια έγινε εξάρτηση, με μηνιαίο κόστος που άγγιζε τα 1.000 ευρώ. Σωματική εξάντληση, αναπνευστικά προβλήματα, εναλλαγές διάθεσης – η ίδια αναγκάστηκε να αλλάξει εντελώς επαγγελματικό προσανατολισμό για να γλιτώσει.
Η νομοθεσία στη Γαλλία είναι αυστηρή: κάτοχος ή χρήστης κοκαΐνης αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης έως ενός έτους και πρόστιμο έως 3.750 ευρώ. Ωστόσο, όπως παραδέχονται εργαζόμενοι και ειδικοί, η απειλή της ποινής δύσκολα λειτουργεί αποτρεπτικά όταν το σύστημα απαιτεί από τους ανθρώπους να δουλεύουν χωρίς ανάσα.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ατομικό. Συνδέεται με την έλλειψη προσωπικού, την πίεση για παραγωγικότητα και μια κουλτούρα που θεωρεί την εξάντληση φυσιολογική. Οι κουζίνες της Γαλλίας μαγειρεύουν, αλλά με ένα επικίνδυνο υλικό στο τραπέζι.