Στα 94 του χρόνια «έφυγε» ο Βλάντας Γκαράστας, μια εμβληματική μορφή για το ευρωπαϊκό μπάσκετ. Οι φίλοι της Σοβιετικής Ένωσης θα τον θυμούνται για τα μετάλλια, αλλά οι Έλληνες για την ήττα στον τελικό του ΣΕΦ το 1987.

Μεγάλες σκιές για το έπος του 1987

Πριν από τρία χρόνια, ο ίδιος είχε προκαλέσει αίσθηση με όσα είπε σε λιθουανικά Μέσα για εκείνη την ιστορική βραδιά. «Πριν από τον τελικό, ο Αλεκάντερ Γκομέλσκι με πλησίασε και μου είπε πως οι Έλληνες Κομμουνιστές τον ενημέρωσαν ότι υπάρχουν άτομα ανάμεσά μας, που θα πουλήσουν το παιχνίδι. Με ρώτησε κιόλας τι σκέφτομαι γι αυτό. Του απάντησα πως δεν πιστεύω ότι κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει, ότι όλοι οι παίκτες μας είναι τίμιοι. Με ξαναρώτησε: “Μήπως ο Βάλντις Βάλτερς;” και του είπα ξανά πως “όχι, δεν μπορεί”! Εκεί τελείωσε η συζήτηση, αλλά καλώς ή κακώς δημιουργήθηκαν αμφιβολίες», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Δεν έμεινε όμως εκεί, καθώς περιέγραψε και τις περίεργες συνθήκες λίγο πριν τη σέντρα. «Στο coaching meeting, πριν φύγουμε από το ξενοδοχείο για το γήπεδο, μιλούσε ο Αλεκάντερ Γκομέλσκι, όταν ξαφνικά κάποιος ήρθε και τον πήρε τηλέφωνο. Δεν γύρισε μετά από αυτό. Μέχρι την στιγμή, περίπου πενήντα λεπτά πριν από τον αγώνα, που έπρεπε να φύγουμε για το γήπεδο», εξήγησε. Αναφέρθηκε επίσης στη στρατηγική του Γκομέλσκι, λέγοντας: «Ο Αλεκσάντερ Γκομέλσκι είπε στον Σαρούνας Μαρτσουλιόνις να μαρκάρει τον Νίκο Γκάλη. Ποτέ δεν θα έβαζα τον καλύτερο παίκτη μου να μαρκάρει τον καλύτερο του αντιπάλου. Αν δεν κάνω λάθος κιόλας, ο Σαρούνας αποβλήθηκε με πέντε φάουλ, δεν μπορούσε να σταματήσει τον Νίκο Γκάλη».

Μια σπουδαία πορεία στους πάγκους

Πέρα από τις αμφιλεγόμενες μνήμες του 1987, ο Γκαράστας έγραψε ιστορία ως πρώτος προπονητής με το χάλκινο μετάλλιο στο Ευρωμπάσκετ του 1989 και το ασημένιο στο Παγκόσμιο του 1990. Η πορεία του συνεχίστηκε στην ανεξάρτητη Λιθουανία, οδηγώντας την ομάδα σε ασημένιο μετάλλιο στο Ευρωμπάσκετ του 1995 και χάλκινο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1992 και του 1996.

Ξεκίνησε από την Κάουνας Ζαλγκίρις ως παίκτης την τριετία 1952-1955, για να περάσει στον ρόλο του τεχνικού έναν χρόνο αργότερα. Στην ομάδα του Κάουνας επέστρεψε ως προπονητής από το 1979 έως το 1989, πανηγυρίζοντας τρία πρωταθλήματα Σοβιετικής Ένωσης. Το βιογραφικό του έκλεισε με τη θητεία του στην προεδρία της λιθουανικής ομοσπονδίας μπάσκετ για οκτώ χρόνια, από το 2003 ως το 2011.