Στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων βρίσκεται η Άγκυρα, όπου η διεξαγωγή της 36ης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ συνοδεύεται από έντονες διπλωματικές διεργασίες και στρατιωτική νευρικότητα. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μετά τη συνάντησή του με τον Ουκρανό ομόλογό του, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, παραχώρησε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη Τύπου προχωρώντας σε αποκαλύψεις για το παρασκήνιο των επαφών του με τη Μόσχα, αλλά και σε νέες, ιδιαίτερα σκληρές απειλές κατά του Ιράν.
Μεταφέροντας ένα κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας για την πορεία των πραγμάτων στο ουκρανικό μέτωπο, ο Αμερικανός ηγέτης υποστήριξε ότι μια διευθέτηση βρίσκεται πιο κοντά από όσο πιστεύουν οι περισσότεροι. «Πιστεύω ότι πλησιάζουμε πιο κοντά από όσο συνειδητοποιούν οι άνθρωποι» δήλωσε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στις χωριστές τηλεφωνικές συνομιλίες που είχε το περασμένο Σαββατοκύριακο με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν –μια επικοινωνία που την 4η Ιουλίου διήρκεσε 85 λεπτά– και αμέσως μετά με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Κατά τον ίδιο, αμφότερες οι πλευρές επιθυμούν πλέον τον τερματισμό της σύγκρουσης, με τον Πούτιν να αισθάνεται πίεση και τον Ζελένσκι να θέλει να ξεκινήσει άμεσα την ανοικοδόμηση της χώρας του.
Ωστόσο, η ρωσική πλευρά εμφανίστηκε σαφώς πιο επιφυλακτική απέναντι στην αισιοδοξία του Λευκού Οίκου. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, έσπευσε να σχολιάσει πως η επίσημη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών για την επίλυση της κρίσης παραμένει στην πραγματικότητα αμετάβλητη, παρά τις δηλώσεις περί γρήγορης συμφωνίας.
Το κρίσιμο τετ-α-τετ και η πρόσκληση για τη Μόσχα
Κατά τη διάρκεια των κοινών τους δηλώσεων, εκτυλίχθηκε ένας ιδιαίτερα αποκαλυπτικός διάλογος ανάμεσα στους δύο ηγέτες, ενδεικτικός των δυσκολιών που αντιμετωπίζει η διπλωματική οδός. Ο Ντόναλντ Τραμπ ρώτησε ευθέως τον Ουκρανό πρόεδρο: «Ο Πούτιν θα ήθελε να συναντηθείτε. Θα πήγαινες;». Η απάντηση του Ζελένσκι ήταν άμεση και λακωνική: «Είναι δύσκολο».
Παρ’ όλα αυτά, ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε στη λογική της διαπραγμάτευσης, τονίζοντας το τεράστιο ανθρώπινο κόστος του πολέμου και χαρακτηρίζοντάς τον «ντροπή που συνέβη». Παράλληλα, εξήρε τις οικονομικές προοπτικές της Ουκρανίας μετά τον πόλεμο, κάνοντας ειδική μνεία στα πλούσια κοιτάσματα ορυκτών και στις σπάνιες γαίες που διαθέτει το υπέδαφός της.
Στο κομμάτι της στρατιωτικής υποστήριξης, ο Τραμπ προχώρησε σε μια σημαντική παραχώρηση, ανακοινώνοντας ότι οι ΗΠΑ θα δώσουν στο Κίεβο την άδεια να προχωρήσει στην εγχώρια κατασκευή πυραύλων για τα αντιαεροπορικά συστήματα Patriot. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ζωτικής σημασίας για την ουκρανική άμυνα, η οποία δέχεται συνεχείς πιέσεις από ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους. Όσον αφορά την επόμενη ημέρα, ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι η Ουάσιγκτον θα συνεργαστεί στενά με την Ευρώπη για τη διαμόρφωση ενός πακέτου εγγυήσεων ασφαλείας και εποπτείας της συμφωνίας.
Στο περιθώριο της Συνόδου στην Άγκυρα, ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να πραγματοποιήσει επίσης διμερή συνάντηση με τον πρόεδρο της Συρίας, Άχμαντ αλ Σάρα, επιβεβαιώνοντας την πρόθεσή του να ανακατέψει την τράπουλα των συμμαχιών στην ευρύτερη περιοχή.
Το μεγάλο παζάρι με την Άγκυρα και τα πυρά στους συμμάχους
Η παρουσία του Τραμπ στην Τουρκία σημαδεύτηκε από τη θερμή υποδοχή που του επιφύλαξε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο προεδρικό μέγαρο, αλλά και από ένα σκληρό γεωπολιτικό παζάρι. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έκρυψε την ικανοποίησή του για τη στάση της Τουρκίας, προαναγγέλλοντας την άρση των κυρώσεων CAATSA που είχαν επιβληθεί στην Άγκυρα μετά την αγορά των ρωσικών συστημάτων S-400.
«Δεν επιβάλλουμε κυρώσεις σε φίλους» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει σοβαρά και το ενδεχόμενο πώλησης των μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία, παρά τις αντιρρήσεις που εκφράζονται στο Κογκρέσο.
Την ίδια στιγμή, ο ένοικος του Λευκού Οίκου εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ, κατηγορώντας τους ότι αφήνουν τις ΗΠΑ να επωμίζονται μόνοι τους το βάρος των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Στρέφοντας τα βέλη του κυρίως προς τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία, εξέφρασε την απογοήτευσή του για τη μη παροχή βοήθειας στις πρόσφατες αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, ενώ δεν παρέλειψε να επαναφέρει και το πάγιο αίτημά του για τη μεταφορά της Γροιλανδίας υπό αμερικανικό έλεγχο.
Πολεμικό ανακοινωθέν κατά της Τεχεράνης
Η ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ χτύπησε κόκκινο όταν η συζήτηση στράφηκε στο Ιράν. Μετά και τις νέες επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Χορμούζ, ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να ανεχθούν περαιτέρω προκλήσεις, προειδοποιώντας για άμεσα και ιδιαίτερα σκληρά πλήγματα.
«Θα δώσω μια μικρή προειδοποίηση: Θα τους χτυπήσουμε σκληρά απόψε» δήλωσε ο Τραμπ, χαρακτηρίζοντας την ηγεσία της Τεχεράνης «ψυχικά διαταραγμένους ανθρώπους» που δεν επιθυμούν καμία ειλικρινή συμφωνία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ΗΠΑ τήρησαν τη δέσμευσή τους να μην προχωρήσουν σε στρατιωτικές ενέργειες κατά τη διάρκεια της κηδείας του Αλί Χαμενεΐ, όμως η απάντηση του Ιράν με πλήγματα κατά πλοίων συμφερόντων του Κατάρ εξάντλησε τα περιθώρια ανοχής της Ουάσιγκτον. Οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν ήδη πλήξει κρίσιμες υποδομές ραντάρ στο Ιράν, αποφεύγοντας προς το παρόν τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, όμως η κατάσταση στην περιοχή παραμένει εξαιρετικά εύφλεκτη, με τις αγορές πετρελαίου να αντιδρούν ήδη με ισχυρή άνοδο.