Η ιστορία των τελικών στο ελληνικό μπάσκετ ξεκίνησε το 1987, όταν η Α1 αντικατέστησε την Α’ Εθνική. Από τότε, οι τίτλοι κρίνονται με τη διαδικασία των playoffs, μετατρέποντας κάθε άνοιξη σε μια μεγάλη παρτίδα σκάκι πάνω στο παρκέ.

Η εξέλιξη του format στους τελικούς

Τα πρώτα χρόνια, το σύστημα ήταν κάπως μπερδεμένο. Μέχρι το 1992, οι ομάδες κουβαλούσαν αποτελέσματα από την κανονική περίοδο ή έπαιζαν σε ομίλους, κάτι που άλλαξε ριζικά από το 1993 και μετά. Με την είσοδο του επαγγελματικού πρωταθλήματος υπό τον ΕΣΑΚΕ, καθιερώθηκε ο θεσμός των σειρών, με το 3-2 ή το 3-1 να γίνονται οι πιο συνηθισμένες καταλήξεις. Κάθε μάχη για το τρόπαιο περιλαμβάνει πλέον καθαρές σειρές αγώνων, χωρίς να μετράει τίποτα από όσα έγιναν στους προηγούμενους γύρους.

Οι αριθμοί πίσω από τις φανέλες

Κοιτώντας τις λίστες, ο Παναθηναϊκός και ο Ολυμπιακός κυριαρχούν απόλυτα στο τοπίο. Το «τριφύλλι» μετρά 20 πρωταθλήματα σε 27 παρουσίες σε τελικούς, ενώ οι «ερυθρόλευκοι» ακολουθούν με 11 κατακτήσεις σε 24 σειρές. Πέρα από τους δύο «αιώνιους», ο Άρης της δεκαετίας του ’80, ο ΠΑΟΚ και η ΑΕΚ έχουν επίσης γράψει τη δική τους ιστορία διεκδικώντας επάξια τον τίτλο στην κορυφή του μπάσκετ.

Φυσικά, υπήρξαν και περίοδοι όπου μικρότερες ομάδες έσπασαν το κατεστημένο, φτάνοντας μέχρι την τελική σειρά. Σωματεία όπως το Μαρούσι, ο Προμηθέας Πάτρας και το Λαύριο βρέθηκαν απέναντι στα μεγαθήρια, θυμίζοντάς μας πως ο ανταγωνισμός δεν σταματά ποτέ στους δύο διεκδικητές. Η απουσία playoffs το 2020 παραμένει η μοναδική παρένθεση σε μια διαδρομή δεκαετιών, η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα με την ίδια ένταση.