Οι γεννήσεις με καισαρική τομή αυξάνονται χωρίς σταματημό παγκοσμίως, αλλά στην Ελλάδα το πρόβλημα έχει ξεφύγει εντελώς. Μια φρέσκια ανάλυση του Βύρωνα Κοτζαμάνη στο ψηφιακό δελτίο PopNews του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών δείχνει πόσο σοβαρό έγινε αυτό το ζήτημα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καταγράφει ότι από 6,7% το 1990, το ποσοστό έφτασε στο 22% το 2023.
Στις χώρες με καλύτερη πρόσβαση σε φροντίδα, όπως η Ελλάδα, αυτή η άνοδος δεν βγάζει νόημα. Οι γιατροί συμφωνούν εδώ και χρόνια ότι το ιδανικό ποσοστό κρατιέται γύρω στο 10-25%. Πάνω από αυτό, οι κίνδυνοι για μητέρα και μωρό μεγαλώνουν, ενώ το κόστος βάζει φωτιά στα συστήματα υγείας.
Πώς εξηγείται η αύξηση;
Ο Κοτζαμάνης λέει ότι μέρος της ιστορίας φταίει η μεγαλύτερη ηλικία των γυναικών όταν γεννούν και οι περισσότερες δίδυμες από τεχνητή γονιμοποίηση. Αλλά αυτά δεν φτάνουν να δικαιολογήσουν όλη την εικόνα. Συχνά, οι καισαρικές γίνονται όχι για ιατρικούς λόγους, αλλά από φόβους ή κακές συνήθειες στο σύστημα.
Η Ελλάδα στην κορυφή της λίστας
Εδώ και χρόνια, η Ελλάδα σπάει ρεκόρ στην Ευρώπη με τις καισαρικές τομές. Το 2016, η έκθεση του ΠΟΥ με το υπουργείο Υγείας έλεγε ότι ξεπερνούσαμε το 50%, και πρότεινε μέτρα. Τώρα, τα νούμερα της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν 62,2% το 2023, δηλαδή σχεδόν δύο στις τρεις γεννήσεις είναι επέμβαση.
Σε χώρες σαν Ολλανδία ή Σουηδία, δεν φτάνουν ούτε το 20%. Η Ισπανία έχει 24,7%, η Ιρλανδία 38,6%, παρόλο που μοιάζουμε σε ηλικίες τεκνοποίησης και τεχνητές γονιμοποιήσεις. Αυτό δείχνει βαθύτερα προβλήματα στην μαιευτική φροντίδα και την ενημέρωση των εγκύων.
Το οικονομικό βάρος πέφτει σε οικογένειες και στον ΕΟΠΥΥ. Κάτι τέτοιο βάζει σε κίνδυνο την ποιότητα των γεννήσεων συνολικά. Χρειάζονται αλλαγές, αλλά πώς;