Η χώρα μπαίνει σήμερα σε μια εξαιρετικά κρίσιμη φάση, με τον υδράργυρο να σκαρφαλώνει πάνω από τους 42 βαθμούς Κελσίου και την κατάσταση συναγερμού (κατηγορία 5) να ενεργοποιείται για πέντε περιφερειακές ενότητες. Ο καυτός Λίβας που κατεβαίνει από τα βουνά της Στερεάς στεγνώνει τα πάντα στο πέρασμά του, φτιάχνοντας ένα σκηνικό όπου κάθε σπίθα μπορεί να εξελιχθεί σε ανεξέλεγκτη φωτιά μέσα σε λίγα λεπτά.
«Οι συνθήκες θυμίζουν την τραγωδία στο Μάτι». Η προειδοποίηση ήρθε διά στόματος του υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελου Τουρνά, και έδωσε το μέτρο της ανησυχίας που επικρατεί στο κυβερνητικό επιτελείο. Η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου κάνει λόγο για ένα ιδιαίτερα κρίσιμο 24ωρο, με τον υπουργό να περιγράφει την κατάσταση χωρίς περιστροφές: «Οι συνθήκες θα είναι ακραίες, οι καταβάτες ισχυροί άνεμοι στα ανατολικά, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες, μπορούν να δυσκολέψουν σημαντικά την αντιμετώπιση ενός πιθανού πύρινου μετώπου».
Αττική, Βοιωτία, Φθιώτιδα, Αργολίδα και Κορινθία είναι οι περιοχές που βρίσκονται στο «κόκκινο». Ο χάρτης της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας ανέβασε εκεί τον δείκτη επικινδυνότητας στο ανώτατο επίπεδο. Δεν είναι μόνο η ζέστη. Είναι ο συνδυασμός της με τους ξηρούς, καταβάτες ανέμους που μετατρέπουν τη βλάστηση σε προσάναμμα.
Στη δυτική και βόρεια Ελλάδα η εικόνα είναι διαφορετική — εκεί αναμένονται ισχυρές καταιγίδες από αργά το απόγευμα, με κίνδυνο για μεγάλο χαλάζι και ανέμους που μπορεί να ξεπεράσουν τα 100 χιλιόμετρα την ώρα. Πρόκειται για την άλλη όψη του ίδιου νομίσματος: ψυχρότερες αέριες μάζες από τα βόρεια Βαλκάνια συγκρούονται με το καμίνι της κεντρικής και νότιας χώρας, γεννώντας βίαια καιρικά φαινόμενα.
Το κοκτέιλ ζέστης και τσιμέντου
Η μετεωρολόγος της ΕΡΤ Νικολέτα Ζιακοπούλου έδωσε μια γλαφυρή εικόνα του τι σημαίνουν τα νούμερα στην πράξη: «Αύριο θα φτάσουμε τα 43άρια σε ανατολική Πελοπόννησο και Στερεά Ελλάδα. Ενώ και στην Αττική το θερμόμετρο θα ανέβει στους 40 βαθμούς». Στα μεγάλα αστικά κέντρα, το μαρτύριο πολλαπλασιάζεται από το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας. Το τσιμέντο και η άσφαλτος απορροφούν την ακτινοβολία όλη μέρα και την εκλύουν τη νύχτα, εγκλωβίζοντας τους κατοίκους σε έναν θερμικό κλοιό που δεν σπάει ούτε μετά το ηλιοβασίλεμα.
Η κινητοποίηση του μηχανισμού είναι καθολική. 24ωρες περιπολίες από τις Ένοπλες Δυνάμεις, που επανδρώνουν πυροφυλάκια και διασπείρουν μηχανήματα έργου σε όλη την επικράτεια. Εκπρόσωπος του ΓΕΕΘΑ βρίσκεται στο Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων για τον άμεσο συντονισμό. Σε αυξημένη ετοιμότητα η ΕΛ.ΑΣ, το Λιμενικό, η Δασική Υπηρεσία, ο ΔΕΔΔΗΕ, ο ΑΔΜΗΕ και το ΕΚΑΒ. Τα εναέρια μέσα επιτηρούν τις ύποπτες περιοχές με drones, ενώ οι εθελοντικές ομάδες είναι σε ανοιχτή γραμμή.
Για τους πολίτες η εντολή είναι μία: καμία δραστηριότητα που μπορεί να βγάλει σπινθήρα. Από τις 13:00 έως τις 17:00, όλες οι υπαίθριες χειρωνακτικές εργασίες και οι διανομές σταματούν υποχρεωτικά. Στην Αθήνα, ο Λυκαβηττός και ο λόφος Φινοπούλου κλείνουν για το κοινό, ενώ επτά κλιματιζόμενες Λέσχες Φιλίας μένουν ανοιχτές από τις 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ για όσους δεν έχουν καταφύγιο από τον καύσωνα.
Πότε το σώμα χτυπάει κόκκινο
Η ζέστη δεν είναι μόνο δυσφορία. Είναι σιωπηλός κίνδυνος που χτυπά χωρίς προειδοποίηση. Οι οδηγίες των γιατρών είναι σαφείς: παραμονή σε δροσερούς χώρους, αποφυγή του ήλιου ανάμεσα στις 11:00 και τις 17:00, ελαφριά ρούχα και συνεχής ενυδάτωση. Το αλκοόλ και η βαριά σωματική άσκηση είναι απαγορευτικά.
Το πιο ανησυχητικό σημάδι είναι η θερμοπληξία. Όταν η θερμοκρασία του σώματος ξεπεράσει τους 40,5°C, το δέρμα γίνεται ξηρό και καυτό. Ακολουθεί σύγχυση, σπασμοί, απώλεια συνείδησης. Σε τέτοια περίπτωση, το άτομο πρέπει να μεταφερθεί αμέσως σε δροσερό μέρος, να ξεκινήσει ταχεία ψύξη του σώματός του και να κληθεί άμεσα ιατρική βοήθεια. Δεν υπάρχουν περιθώρια για καθυστερήσεις.
Η επόμενη μέρα δεν φέρνει ανάσα – μόνο στα δυτικά και βόρεια θα αρχίσει μια σταδιακή υποχώρηση της θερμοκρασίας. Στην ανατολική ηπειρωτική χώρα, οι θερμές αέριες μάζες θα επιμείνουν, κρατώντας τον κίνδυνο πυρκαγιάς στο κόκκινο για τουλάχιστον ακόμα ένα 24ωρο. Η χώρα κρατά την ανάσα της.