Η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας υπογράφηκε την Παρασκευή και βάζει στο ίδιο πλαίσιο τρεις χώρες που μέχρι πρότινος κρατούσαν αποστάσεις μεταξύ τους. Το βασικό σημείο είναι η ρήτρα συλλογικής άμυνας: ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Το κοινό ανακοινωθέν κάνει λόγο για ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής απέναντι σε κάθε επιθετική ενέργεια.

Η υπογραφή έγινε σε μια περίοδο που η Μέση Ανατολή μετράει πληγές από τον πόλεμο που ξέσπασε μετά την κλιμάκωση του Οκτωβρίου του 2023, ενώ η σύρραξη στην Υεμένη επανήλθε στο προσκήνιο. Οι τρεις πρωτεύουσες παρακολουθούν με ανησυχία και τις κινήσεις του Ιράν και του Ισραήλ, τη στιγμή που η αμερικανική στ военная ομπρέλα δεν θεωρείται πλέον δεδομένη όπως παλιά. Το κείμενο, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, στηρίζεται στο Άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, που κατοχυρώνει το δικαίωμα ατομικής ή συλλογικής νόμιμης άμυνας.

Τούρκος αξιωματούχος διευκρίνισε ότι το σύμφωνο έχει αποκλειστικά αμυντικό χαρακτήρα, δεν στρέφεται κατά συγκεκριμένης χώρας και παραμένει ανοικτό σε άλλα κράτη της περιοχής. Πρόσθεσε ότι δεν καταργεί ούτε αντικαθιστά υφιστάμενες διμερείς ή πολυμερείς αμυντικές συμφωνίες. Το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν, από την πλευρά του, επιβεβαίωσε ότι στόχος είναι η ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής.

Τα στρατιωτικά μεγέθη δεν είναι αμελητέα. Η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ, η Σαουδική Αραβία είναι βασικός εξαγωγέας πετρελαίου και ισχυρή δύναμη του Κόλπου, ενώ το Πακιστάν παραμένει η μοναδική μουσουλμανική χώρα με πυρηνικό οπλοστάσιο. Οι λεπτομέρειες για τις συγκεκριμένες στρατιωτικές δεσμεύσεις κάθε χώρας δεν δόθηκαν στη δημοσιότητα, ωστόσο οι πληροφορίες κάνουν λόγο για κοινές στρατιωτικές εκπαιδεύσεις, ανταλλαγές προσωπικού και συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία. Μακροπρόθεσμος στόχος θεωρείται η δημιουργία μιας ευρύτερης περιφερειακής πλατφόρμας ασφαλείας.

Η ανακοίνωση αναφέρεται στους «ιστορικούς δεσμούς, την ισλαμική αλληλεγγύη και τα κοινά στρατηγικά συμφέροντα» των τριών κρατών. Ο πρόεδρος του Gulf Research Center Αμπντουλαζίζ Σάγκερ σημείωσε τη σημασία της συνόδου, μιλώντας για ανάγκη συντονισμού των πολιτικών των τριών ισχυρών μουσουλμανικών κρατών σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας. Το τι σημαίνει στην πράξη αυτή η συμφωνία θα φανεί στον χρόνο, αλλά το μήνυμα που στέλνει είναι σαφές.