Σε αντίθεση με ό,τι θα περίμενε κανείς, η πιο συστηματική δοκιμή άσκησης σε ανθρώπους με άνοια δεν επιβεβαίωσε τα ευρήματα που είχαν δείξει τα πειράματα σε ποντίκια. Πρόκειται για μια πολυκεντρική τυχαιοποιημένη δοκιμή με 494 συμμετέχοντες, από τους οποίους οι 329 ακολούθησαν πρόγραμμα αερόβιας και ενδυνάμωσης και οι 165 έλαβαν τη συνήθη φροντίδα.
Η μελέτη έγινε σε 15 περιοχές της Αγγλίας, με τους συμμετέχοντες να στρατολογούνται μέσω υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας, κοινοτικών και μνημονικών υπηρεσιών, μητρώων έρευνας για την άνοια και φορέων του εθελοντικού τομέα. Η παρέμβαση περιλάμβανε τέσσερις μήνες εποπτευόμενης άσκησης, με υποστήριξη για συνέχιση της σωματικής δραστηριότητας, και πραγματοποιήθηκε σε κοινοτικά γυμναστήρια και εγκαταστάσεις του ΕΣΥ.
Το κύριο σημείο αξιολόγησης ήταν η βαθμολογία στην υποκλίμακα γνωστικής αξιολόγησης της νόσου Αλτσχάιμερ (ADAS cog) στους 12 μήνες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το πρόγραμμα δεν βελτίωσε τη γνωστική λειτουργία σε αυτό το χρονικό διάστημα, σε αντίθεση με τις ενδείξεις από τα ζωικά μοντέλα που είχαν δείξει μείωση της συσσώρευσης β-αμυλοειδούς και της κορτικοστερόνης.
Η αντίφαση αυτή δεν σημαίνει ότι η άσκηση είναι άχρηστη για τους ασθενείς. Σε διεθνές επίπεδο, πάντως, δεν υπάρχουν ακόμη κατευθυντήριες οδηγίες για τη σωματική δραστηριότητα και την άνοια. Μια προσπάθεια που δημοσιεύτηκε στο Springer συνέταξε συστάσεις βασισμένες σε τεκμήρια και ομοφωνία ειδικών, με τη συμβολή επιστημονικών και μη επιστημονικών φορέων.
Η ομάδα πραγματοποίησε συστηματική αναζήτηση σε διεπιστημονικές βάσεις δεδομένων έως τον Οκτώβριο του 2021 και ανέπτυξε τις συστάσεις κατά το πρότυπο GRADE, συμπληρώνοντάς τις με δηλώσεις συναίνεσης από πάνελ εμπειρογνωμόνων. Οι συστάσεις αφορούν τόσο την πρόληψη όσο και τη διαχείριση της ήπιας γνωστικής διαταραχής και της άνοιας, από υγιείς ηλικιωμένους έως ασθενείς με διαγνωσμένη νόσο.
Τα ευρήματα της δοκιμής δεν ακυρώνουν τα οφέλη της προπόνησης αντιστάσεων που είχαν παρατηρηθεί σε προηγούμενες μελέτες. Απλώς δείχνουν ότι η μετάφραση των ζωικών δεδομένων σε κλινικό όφελος για τη μνήμη δεν είναι αυτόματη, και ότι η άσκηση παραμένει χρήσιμη για τη σωματική υγεία και την ισορροπία, ακόμη κι όταν ο εγκέφαλος δεν ανταποκρίνεται όπως θα ήλπιζαν οι ερευνητές.
