Μια σκοτεινή αγορά τίτλων σπουδών ξεπηδάει τα τελευταία χρόνια, με υποψήφιους να ψάχνουν τρόπους για να ανεβάσουν τα μόρια τους στους πίνακες του ΑΣΕΠ και να μπουν στο Δημόσιο πιο εύκολα. Καταγγελίες και μαρτυρίες από ανθρώπους μέσα στον χώρο φέρνουν στο φως πώς μεταπτυχιακές εργασίες, πιστοποιητικά γλωσσών ή ακόμα και διδακτορικές διατριβές πωλούνται για καλά λεφτά. Οι τιμές ξεκινούν από 150-300 ευρώ για μια απλή εργασία μαθήματος, φτάνουν 1.000-1.500 για την τελική μεταπτυχιακή, και αγγίζουν 5.000-7.000 για διδακτορικό.

Νέοι πτυχιούχοι πίσω από τις «υπηρεσίες»

Νέοι απόφοιτοι πανεπιστημίων αναλαμβάνουν συχνά αυτές τις δουλειές, μέσα από εταιρείες που δουλεύουν online. Κάνεις μια γρήγορη αναζήτηση στο ίντερνετ και βλέπεις δεκάδες τέτοιες εταιρείες να διαφημίζουν ανοιχτά συγγραφή εργασιών και διατριβών για χρήματα. Το πρόβλημα χτυπάει πιο δυνατά στα μεταπτυχιακά προγράμματα, όπου ο έλεγχος δεν είναι πάντα σφιχτός, όπως είπε ο Γιώργος Χριστόπουλος, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδος, στην «Καθημερινή».

Ανησυχίες από εξ αποστάσεως σπουδές και ξένες γλώσσες

Στις διδακτορικές ο έλεγχος γίνεται πιο αυστηρός, αφού οι υποψήφιοι πρέπει να παρουσιάσουν τη δουλειά τους μπροστά σε επιτροπή. Μα τα εξ αποστάσεως προγράμματα, ειδικά με online εξετάσεις, κρύβουν παγίδες – δυσκολεύει να ελέγξεις αν όλα πάνε καλά. Καταγγελίες έχουν πέσει σε εκπαιδευτικούς φορείς για μεταπτυχιακά από το εξωτερικό, που τα κάνουν δασκάλοι μόνο για μόρια διορισμού ή προαγωγής.

Βαλκάνια πανεπιστήμια μπαίνουν στη μέση, με φήμες ότι βγάζεις πτυχίο εύκολα ακόμα κι αν δεν ξέρεις τη γλώσσα του τόπου, όπως λένε στελέχη του υπουργείου Παιδείας. Στις πιστοποιήσεις ξένων γλωσσών, οι υποψήφιοι δηλώνουν μέχρι τρεις γλώσσες με βαθμούς γνώσης, που δίνουν καλά μόρια. Κι όμως, έχουν πιαστεί περιπτώσεις ανθρώπων με πιστοποιητικό που δεν μπορούσαν να πουν δυο κουβέντες.

Κέντρα γλωσσών τάζουν άλματα από B2 σε C2 μέσα σε μήνες, ενώ δάσκαλοι λένε ότι ακόμα και σε καλό μαθητή χρειάζονται ενάμιση χρόνια. Στην Ελλάδα δουλεύουν 47 φορείς πιστοποίησης αγγλικών για 10 εκατομμύρια κόσμο, ενώ στη Γερμανία με 80 εκατομμύρια έχουν μόνο τρεις. Και για πιστοποιητικά πληροφορικής, όπως το ECDL που χρειάζεται για διαγωνισμούς, ακούγονται ιστορίες για απόκτηση σε ένα Σαββατοκύριακο, σύμφωνα με καταγγελίες σε εκπαιδευτικές οργανώσεις.

Το ΑΣΕΠ ελέγχει μόνο αν ο φορέας είναι επίσημα αναγνωρισμένος, όχι αν ο τίτλος κρατάει νερό. Μια επιτροπή του υπουργείου Παιδείας έπρεπε να κάνει τον ουσιαστικό έλεγχο, βάσει νόμου του 2022, αλλά δεν έχει φτιαχτεί ακόμα. Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ Θάνος Παπαϊωάννου είπε ότι το πρόβλημα υπάρχει και θέλει σοβαρή δουλειά με τα υπουργεία.

Οι καταγγελίες δεν αφορούν τους περισσότερους υποψήφιους, αλλά δεν γίνεται να τις πετάξεις στο καλάθι. Ο γραπτός διαγωνισμός έφερε λίγο τάξη στην πρόσληψη, όπως πρόσθεσε. Ίσως χρειαστεί να ξαναδούμε όλο το σύστημα μορίων από τίτλους και πιστοποιητικά – ειδικά τώρα που η Ελλάδα παλεύει με την αξιοκρατία στο Δημόσιο μετά από χρόνια κομματικών διορισμών.