Μια απρόσμενη δημοπρασία στο Βέλγιο έβγαλε στο φως φωτογραφίες από την εκτέλεση 200 κομμουνιστών και μελών του ΕΑΜ στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944. Ανάμεσα στα πρόσωπα ξεχωρίζει ο Θεόδωρος Μανιατέας, ένας αγωνιστής που αρνήθηκε να γλιτώσει για να σωθεί μόνος του. Ο δημοσιογράφος Νικόλας Αγγελίδης ξέθαψε την ιστορία του μετά από χρόνια έρευνας, συνδέοντας τον εκτελεσμένο με τον ανιψιό του, έναν ταλαντούχο τερματοφύλακα της ΑΕΚ.
Ο τσαγκάρης που είπε όχι στους Γερμανούς και πέθανε όρθιος
Ο Θεόδωρος Μανιατέας δούλευε τσαγκάρης στην Κόρινθο, αλλά η πολιτική του δράση τον έκανε στόχο. Ήταν στέλεχος του ΚΚΕ, υποψήφιος δήμαρχος το 1934 και βουλευτής στις εκλογές του ’35 και ’36. Οι Γερμανοί τον έπιασαν και του πρότειναν να γλιτώσει την εκτέλεση αν έμενε πίσω να φτιάχνει μπότες τους.
Δεν δέχτηκε. Θυμίζει την περίπτωση του Ναπολέοντα Σουκατζίδη, που αρνήθηκε παρόμοια πρόταση. Ανέβηκε στο καμιόνι για την Καισαριανή μαζί με τους άλλους 200 από το Χαϊδάρι και φώναξε πριν πέσει: «Ζήτω η ελευθερία. Ζήτω η Ελλάδα. Ζήτω το ΚΚΕ».
Η φωτογραφία του βρέθηκε σε εκείνο το αρχείο από το Βέλγιο. Τώρα, απόγονοι αναγνωρίζουν πρόσωπα και σκαλίζουν παλιές ιστορίες. Αυτό το υλικό ξυπνάει μνήμες που κρυβόντουσαν χρόνια.
Το όνομα ζωντανεύει στα γήπεδα, αλλά η χούντα βάζει φρένο
Λίγους μήνες μετά την εκτέλεση γεννήθηκε ο ανιψιός του, Θεόδωρος Μανιατέας, με το ίδιο όνομα σε τιμή. Μεγάλωσε και έγινε τερματοφύλακας στην ΑΕΚ, τόσο καλός που έφτασε στα αυτιά του Πελέ. Ο βραζιλιάνος σταρ τον ήθελε στη Σάντος ως συμπαίκτη.
Δεν τα κατάφερε όμως. Η χούντα τον παρακολουθούσε εξαιτίας του θείου του, του κομμουνιστή. Το στίγμα της οικογένειας του έκοψε τα φτερά σε μια εποχή που η πολιτική μπλεκόταν παντού, ακόμα και στο ποδόσφαιρο.
Ο Αγγελίδης μίλησε με την εγγονή του, την Ελίνα Παπαδοπούλου, που του έδωσε φωτογραφίες και λεπτομέρειες. Γνώρισε και τον γιο του, τον Γιώργο Μανιατέα, που έφερε άλμπουμ ολόκληρα σπίτι του. Από εκεί βγήκε και εκπομπή στην ΕΡΤ για να το μάθει ο κόσμος.
Δύο Θεόδωροι Μανιατέαδες, από διαφορετικές εποχές. Ο ένας στην Αντίσταση, ο άλλος στα γήπεδα. Η ιστορία τους δείχνει πώς η μνήμη περνάει από πατέρα σε γιο, από αγώνα σε αγώνα.