Μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026 θα προκηρυχθεί το έργο για τον δεύτερο υπερυπολογιστή της Ελλάδας, που θα στήσει βάση στην πανεπιστημιούπολη της ΖΕΠ Κοζάνης. Ο Στέφανος Κόλλιας, πρόεδρος της ΕΔΥΤΕ Α.Ε., μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για αυτή την κίνηση, που δένει με τον Δαίδαλο στο Λαύριο και το εργοστάσιο Pharos. Με προϋπολογισμό γύρω στα 40 εκατομμύρια ευρώ, το σχέδιο περιλαμβάνει και ένα πράσινο κέντρο δεδομένων στο campus του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, για να ανεβάσει επίπεδο την υπολογιστική δύναμη της χώρας σε έρευνα και τεχνολογία.
Νέες δουλειές και στροφή στο παραγωγικό μοντέλο
Ο υπερυπολογιστής στη Δυτική Μακεδονία θα βάλει πλάτη σε θέματα ενέργειας, περιβάλλοντος και αγροδιατροφής, ενώ θα στεγαστεί σε ειδικούς οικίσκους εκεί, για γρήγορη και εύκολη λειτουργία. Ο Αναστάσιος Ραφαηλίδης, αντιπεριφερειάρχης Διαφάνειας και Ψηφιακού Μετασχηματισμού, είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι οι τεχνικές προδιαγραφές έρχονται την άνοιξη, μετά από συνάντηση τέλους 2025 με τη διαχειριστική αρχή του ΣΔΑΜ. «Στο τέλος του 2025 έγινε συνάντηση με τη διαχειριστική αρχή του ΣΔΑΜ, ώστε να οριστικοποιηθούν οι τελικές τεχνικές λεπτομέρειες με την ΕΔΥΤΕ και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Θα κατατεθούν εντός της άνοιξης οι σχετικές τεχνικές προδιαγραφές, άρα είναι θέμα χρόνου να προχωρήσουμε στο επόμενο στάδιο. Στόχος είναι μέσα στο 2026 να έχει κατατεθεί η πρόταση στο ΔΑΜ, κατόπιν δημοσίευσης δικής του πρόσκλησης, και να έχει δρομολογηθεί σταδιακά η εγκατάσταση».
Βελτιστοποιημένος για Τεχνητή Νοημοσύνη, ο υπερυπολογιστής θα χειρίζεται και ευαίσθητα δεδομένα, όπως αυτά της υγείας, χάρη σε σωστή υποδομή και λογισμικό. Οι ερευνητές και φοιτητές θα έχουν άμεση και δωρεάν πρόσβαση, ενώ startups και μικρομεσαίες εταιρείες θα το χρησιμοποιούν δωρεάν τα πρώτα τρία χρόνια. Για τις εγκαταστάσεις, ο Ραφαηλίδης ξεκαθάρισε ότι λεπτομέρειες όπως η ισχύς και το μέγεθος θα φανεί στις προδιαγραφές.
Όσο για δουλειές, υπολογίζουν γύρω στις 50 θέσεις για τον υπερυπολογιστή και το πράσινο κέντρο, σε ερευνητές και τεχνικούς υψηλού επιπέδου, μαζί με έμμεσες θέσεις από εταιρείες που θα έρθουν ή θα αναπτύξουν νέα προϊόντα. «Εξαρχής, στόχος αυτής της πρωτοβουλίας δεν ήταν πόσες θέσεις εργασίας θα δημιουργηθούν στον υπερυπολογιστή και το εργοστάσιο ΤΝ καθεαυτά, αλλά να γίνει μια μεγάλη στροφή προς την κατεύθυνση της προσέλκυσης επενδύσεων στην περιοχή, της τόνωσης του τοπικού οικοσυστήματος έρευνας και καινοτομίας και της αλλαγής παραγωγικού μοντέλου», είπε ο Ραφαηλίδης, μιλώντας για λύσεις σε γεωργία και τηλεθέρμανση που θα βγουν από εδώ, και για το πώς μπαίνει η περιοχή στον ευρωπαϊκό ψηφιακό χάρτη.
Συνεργασίες με εταιρείες γύρω από hub καινοτομίας
Εντάσσεται στην ευρωπαϊκή EuroHPC, όπως ο Δαίδαλος και το Pharos, και θα λειτουργήσει ως επέκταση για AI εργασίες. Ο Νικόλαος Πλόσκας, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και συντονιστής του SYNERGiNN Hub, εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας είναι σαφώς προσανατολισμένο στην πράσινη ενέργεια και τον ψηφιακό μετασχηματισμό και η δημιουργία του υπερυπολογιστή και του ΑΙ Factory θα μας δώσει μεγάλη δυνατότητα συνεργειών, τόσο με το “Pharos”, όσο και με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά οικοσυστήματα. Μιλάμε για ένα σύστημα λίγο μικρότερο, αλλά εφάμιλλο με το “Pharos”, ωστόσο η ακριβής υπολογιστική ισχύς θα αποφασιστεί στο πλαίσιο των τεχνικών προδιαγραφών. Δεν θα είναι ένα ΑΙ factory μόνο του, αλλά θα αποτελεί επέκταση του “Pharos”, καθώς είναι ενταγμένο κι αυτό στην ευρωπαϊκή “ομπρέλα” του EuroHPC, όπως και ο υπερυπολογιστής “Δαίδαλος”. Σε κάθε περίπτωση, θέλουμε να αναπτύξουμε γύρω από αυτή την υποδομή στην Περιφέρεια ένα οικοσύστημα καινοτομίας, που θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων νεοφυείς επιχειρήσεις βαθιάς τεχνολογίας».
Το hub SYNERGiNN δουλεύει ενάμιση χρόνο και ήδη έχει συμβάσεις με 63 εταιρείες, 93% τοπικές, με στόχο τις 200 μέχρι Ιούνιο 2027. Συγκεντρώνει ερευνητές, βιομηχανία και επιχειρήσεις για να πάνε από ιδέα σε προϊόν, και δίνει λύσεις AI σε προβλήματα όπως chatbots ή βιομηχανική παραγωγή. Πολύ σύντομα ξεκινάει και το front-end γραφείο του Pharos στον Δημόκριτο, για πρώτες επαφές με εταιρείες μέχρι Μάρτιο, και πλήρης λειτουργία όταν ενεργοποιηθεί ο Δαίδαλος μέσα στο εξάμηνο.
Πηγή: skai.gr