Ίμια: 30 χρόνια από την κρίση – Το ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά αποκαλύπτει άγνωστες πλευρές στον ΣΚΑΪ

Ίμια: 30 χρόνια από την κρίση – Το ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά αποκαλύπτει άγνωστες πλευρές στον ΣΚΑΪ

Τριάντα χρόνια πέρασαν από την Κρίση των Ιμίων, κι ο Αλέξης Παπαχελάς ξανανοίγει τον φάκελο εκείνων των ημερών στο ΣΚΑΪ. Με συνεντεύξεις από πάνω από είκοσι ανθρώπους που ζήσανε τα γεγονότα από κοντά, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Τουρκία, το ντοκιμαντέρ φέρνει στο φως πλούσιο αρχειακό υλικό και αποκλειστικά ντοκουμέντα. Θέλει να ξεκαθαρίσει τι έγινε ακριβώς και να απαντήσει σε ερωτήματα που ακόμα κρέμονται.

Πρώτες κινήσεις και εκπλήξεις

Ο υποναύαρχος ε.α. Νίκος Χουχουρέλος, που ήταν λιμενάρχης στην Κάλυμνο τότε, μιλάει για την προσάραξη του τουρκικού πλοίου «Φιγκέν Ακάτ». Περιγράφει πώς ξεκίνησε όλο το μπλέξιμο από εκεί. Ο πρέσβης Δημήτρης Νεζερίτης στην Άγκυρα θυμάται την έκπληξη στην πρεσβεία όταν ακούστηκαν οι τουρκικές διεκδικήσεις για τα δύο μικρά νησάκια των 40 στρεμμάτων.

Εκεί που τα πράγματα ζέστανε ήταν όταν Τούρκοι δημοσιογράφοι προσγειώθηκαν με ελικόπτερο στην Ανατολική Ίμια και σήκωσαν την τουρκική σημαία. Ο Ερτουγρούλ Οζκιόκ, διευθυντής της Hurriyet τότε, εξηγεί την απόφαση αυτή που πυροδότησε τα πάντα. Στην Κάλυμνο, ο δήμαρχος Δημήτριος Διακομιχάλης λέει για την ελληνική σημαία που μπήκε στη βραχονησίδα και τις κατηγορίες που πήγαν κι ήρθαν, με φόντο τις πολιτικές τσακωμούς της εποχής.

Στρατός και ναυτικό στο πόδι

Στον στρατό, ο αντιστράτηγος ε.α. Αθανάσιος Νικολοδήμος, διοικητής στην Κω, περιγράφει πώς μπήκαν σε ετοιμότητα οι χερσαίες δυνάμεις. Οι μονάδες του Στρατού Ξηράς έμειναν σε πλήρη εγρήγορση, και οι ντόπιοι ανταποκρίθηκαν γρήγορα στην επιστράτευση. Αποκαλύπτει και μια διαταγή από το Πεντάγωνο που άλλαξε τα πάντα την κρίσιμη ώρα.

Ο ναύαρχος ε.α. Χρήστος Λυμπέρης, αρχηγός ΓΕΕΘΑ τότε, μεταφέρει τις συσκέψεις στο γραφείο του πρωθυπουργού στη Βουλή. Εκεί παίρνονταν οι μεγάλες αποφάσεις, και εκείνος έβαλε τις ενστάσεις του για τον χειρισμό της Κρίσης των Ιμίων. Ο πρέσβης Δημήτρης Καραϊτίδης, στο διπλωματικό γραφείο του Σημίτη, θυμάται την οργή του πρωθυπουργού όταν μάθανε για τους Τούρκους σε μια νησίδα.

Στη θάλασσα, ο αντιναύαρχος ε.α. Ιωάννης Λιούλης, κυβερνήτης της φρεγάτας «Ναβαρίνον», μιλάει για την ένταση γύρω από τις Ίμιες με τόση δύναμη πυρός συγκεντρωμένη. Περιγράφει την απόβαση Τούρκων κομάντος στη δυτική πλευρά και την πτώση του ελληνικού ελικοπτέρου, που κόστισε τρεις ζωές. Ο αντιπλοίαρχος ε.α. Κωνσταντίνος Ματάλας, από τη Διοίκηση Υποβρυχίων, λέει για την ψυχολογία των αντρών του Πολεμικού Ναυτικού που πήγαν να υπερασπιστούν την Ανατολική Ίμια, και τις περίεργες εντολές που πήραν.

Από την τουρκική πλευρά, ο Αλί Τουρκσέν, διοικητής βατραχανθρώπων στη Δυτική Ίμια, δίνει τη δική τους εκδοχή για την κορύφωση. Περιγράφει πώς έζησαν τη συντριβή του ελικοπτέρου αμέσως μετά την πτήση του πάνω από τις θέσεις τους.

Οι Αμερικανοί μπαίνουν στο παιχνίδι με τον Τζωρτζ Στεφανόπουλος, πρώην διευθυντής επικοινωνίας του Λευκού Οίκου, να μιλάει για την ανησυχία στην Ουάσινγκτον μπροστά στο ενδεχόμενο πολέμου μεταξύ δύο μελών του ΝΑΤΟ. Ο Κάρεϊ Κάβανο από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θυμάται τις μυστικές κινήσεις, την ομάδα που συγκλήθηκε και τα ατελείωτα τηλέφωνα με Ελλάδα και Τουρκία.

Από το αρχείο του Αλέξη Παπαχελά βγαίνουν παλιές συνεντεύξεις με τον Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, τον Θεόδωρο Πάγκαλο και τον Ινάλ Μπατού. Αυτές δείχνουν τις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στη συμφωνία «no ships, no troops, no flags». Το ντοκιμαντέρ εξετάζει τι έγινε πριν, πώς κινήθηκαν οι στρατοί, την κατάληψη της νησίδας, το ελικόπτερο και τον ρόλο των ΗΠΑ.

Δύο επεισόδια, την Τετάρτη 21 και Πέμπτη 22 Ιανουαρίου στις 21.00, με πρωτόλειες μαρτυρίες, αρχειακές συνεντεύξεις και σπάνιο υλικό. Έρευνα, παρουσίαση και σενάριο: Αλέξης Παπαχελάς. Σκηνοθεσία: Ανδρέας Λουκάκος. Αρχισυνταξία: Άγγελος Σκορδάς. Διεύθυνση Παραγωγής: Λάμπρος Παπαδέας. Διεύθυνση Φωτογραφίας: Νικόλας Ποττάκης. Οργάνωση Παραγωγής: Ειρήνη Δράκου. Μοντάζ: Κατερίνα Κουτσοχερίτη. Δημοσιογραφική: Θανάσης Κατσικίδης. Έρευνα Αρχείου: Μυρτώ Κατσίγερα. Εκτέλεση Παραγωγής: dotmov.

Δείτε το trailer:

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ