Η Ρεάλ Σοσιεδάδ μπαίνει ξανά σε τελικό Κυπέλλου Ισπανίας μετά από χρόνια, και ο αντίπαλος είναι πάλι η Ατλέτικο Μαδρίτης. Στις 18 Απριλίου στη Σεβίλλη, οι Βάσκοι θα παίξουν για την ιστορία, όπως το 1987. Αυτή η επανάληψη φέρνει πίσω μνήμες από εποχές που η ομάδα έδειχνε πόσο δυνατή είναι έξω από τα μεγάλα κλαμπ.
Οι πρώτες νίκες και τα περίεργα ονόματα
Το ταξίδι ξεκινά το 1909, όταν η Σοσιεδάδ κατέβηκε στο Κύπελλο ως Club Ciclista γιατί δεν είχε ακόμα επίσημο όνομα. Νίκησαν 3-1 την Espanol de Madrid στον τελικό, με δύο γκολ από τον Τζον ΜακΓκίνες και ένα από τον Σίμονς. Ήταν η αρχή για μια ομάδα που έμαθε γρήγορα να παλεύει.
Ένα χρόνο μετά, το 1910, άλλαξαν όνομα σε Vasconia Sporting Club εξαιτίας γραφειοκρατικών θεμάτων, παρόλο που ο βασιλιάς Αλφόνσος ΙΓ’ τους είχε δώσει τον τίτλο Real. Η διοργάνωση έγινε στο Σαν Σεμπαστιάν με Ρεάλ Μαδρίτης και Αθλέτικ Μπιλμπάο. Η Αθλέτικ πήρε το τρόπαιο, αλλά η Σοσιεδάδ έδειξε ότι ανήκει εκεί.
Δύο τελικοί με την Μπαρτσελόνα έμειναν αξέχαστοι, το 1913 και το 1928. Και οι δύο χρειάστηκαν τρία ματς για να τελειώσουν. Στο 1928, μετά από δύο ισοπαλίες και κατηγορίες για διαιτησία, χτύπησαν τον τερματοφύλακα Πλάτκο – εκείνο το γεγονός έγραψε ο Ραφαέλ Αλμπέρτι την «Ωδή στον Πλάτκο». Ο Γκαμπριέλ Σελάγια, φίλος της ομάδας, απάντησε αργότερα: «Αν μας νίκησε η Μπαρτσελόνα, δεν ήταν χάρη στον Πλάτκο, αλλά λόγω των δέκα καθαρών πέναλτι που μας έκλεψαν». Η Μπαρτσελόνα πήρε το 3-1 στο τρίτο παιχνίδι.
Η δεκαετία του ’80 και η λύτρωση στα πέναλτι
Το 1951, η Σοσιεδάδ έφτασε ξανά τελικό κόντρα στην Μπαρτσελόνα της εποχής Λάζλο Κουμπάλα. Έχασαν 3-0, αλλά δεν τα παράτησαν. Η ομάδα πάντα γυρνούσε πίσω.
Στα eighties, οι Βάσκοι κυριάρχησαν. Η Σοσιεδάδ πήρε δύο πρωταθλήματα το 1981 και 1982, με παίκτες σαν τον Λόπεθ Ουφάρτε, τον Σατρούστεγκι, τον Λουίς Αρκονάδα, τον Κόρδομπα και τον Αλμπισουά. Μετά, η Αθλέτικ Μπιλμπάο κέρδισε τα επόμενα δύο, το 1983 και 1984. Ήταν η εποχή που η Χώρα των Βάσκων ένιωθε στην κορυφή – μια εποχή ταυτότητας μέσα στις εντάσεις.
Ο τελικός του 1987 με την Ατλέτικο έγινε στη Σαραγόσα, με ζέστη και ένταση. Το ματς τελείωσε 2-2 μετά από παράταση, και στα πέναλτι ο Αρκονάδα απέκρουσε το τελευταίο σουτ του Κίκε Ράμος. Η Σοσιεδάδ πήρε το τρίτο Κύπελλο της. Ήταν και η πρώτη φορά που ο Χεσούς Χιλ ως πρόεδρος της Ατλέτικο βρέθηκε σε τέτοιο παιχνίδι – μια ήττα που τον βάφτισε στον ρόλο του.
Το 1988, στον τελικό με Μπαρτσελόνα στο Μπερναμπέου, η Σοσιεδάδ ήταν φαβορί, αλλά έχασε 1-0 από γκολ του Αλεχάνδρο Αλεξάνκο. Είχαν ήδη φύγει παίκτες σαν τον Μπακέρο, τον Μπεγκιριστάιν και τον Ρεκάρτε στους Καταλανούς. Τα χρόνια μετά ήταν σκοτεινά για τους φιλάθλους.
Μέχρι που το 2021 κέρδισαν 1-0 την Αθλέτικ Μπιλμπάο. Και τώρα, το 2025, επιστρέφουν. Με παίκτες σαν τον Μικέλ Ογιαρθάμπαλ, η Σοσιεδάδ κουβαλά το παρελθόν της στο μέλλον.