Κάθε χρόνο τέτοια μέρα, η 8η Φεβρουαρίου γυρίζει σαν μαχαιριά. Εκείνο το απόγευμα του 1981, ο Ολυμπιακός διέλυσε την ΑΕΚ με 6-0 στο παλιό Καραϊσκάκη, αλλά η χαρά έγινε εφιάλτης στη Θύρα 7. 21 φίλαθλοι πέθαναν, ποδοπατημένοι, κυρίως από ασφυξία, και άλλοι 54 τραυματίστηκαν βαριά – ο μικρότερος 14 χρονών, μια κοπέλα 23, ο μεγαλύτερος 41.

Η μεγάλη νίκη που στράβωσε

Το ματς ξεκίνησε ιδανικά για τους Πειραιώτες, με ήλιο και γεμάτο γήπεδο – 35.450 εισιτήρια πουλημένα, και υπεράριθμοι στη Θύρα 7 σύμφωνα με μαρτυρίες. Ο Ολυμπιακός βγήκε με Σαργκάνη, Κυράστα, Βαμβακούλα, Παπαδόπουλο, Νοβοσέλατς, Κουσουλάκη, Περσία, Νικολούδη, Ορφανό, Αναστόπουλο και Γαλάκο. Η ΑΕΚ απάντησε με Οικονομόπουλο, Αρδίζογλου, Μανωλά, Καραβίτη, Παραπραστανίτη, Θώδη, Βλάχο, Ελευθεράκη, Κώττη, Μπάγεβιτς και Μαύρο.

Στο 30′ ο Γαλάκος άνοιξε το σκορ, στάπροντας με στήθος σέντρα του Περσία και σουτάροντας αριστερά. Στο ημίχρονο η ΑΕΚ άλλαξε τον Θώδη με Νικολάου, και στο 51′ ο Μανωλάς αποβλήθηκε με δεύτερη κίτρινη στον Γαλάκο. Λίγο μετά, στο 53′, ο Κουσουλάκης έβγαλε στον Περσία, που τροφοδότησε τον Γαλάκο για το 2-0 από κοντά.

Τα γκολ συνεχίστηκαν. Στο 68′ ο Νικολούδης σέντραρε, ο Κουσουλάκης έκλεψε από τον Καραβίτη και πλάσαρε για το 3-0. Στο 75′ ο Νικολούδης βρήκε τον Ορφανό, που ελίχθηκε και έκανε το 4-0 με πλασέ. Ο Βαμβακούλας στο 80′ πήρε μπάλα από αριστερά, πέρασε όλους και σούταρε από δέκα μέτρα για το 5-0.

Και το τελευταίο ήρθε στο 84′, με σύγχυση στην περιοχή – ο Ορφανός σούταρε, η μπάλα στον Γαλάκο για το 6-0. Το γήπεδο βούιζε. Και τότε, δυο λεπτά πριν το τέλος, φίλαθλοι από τη Θύρα 7 έτρεξαν προς τη Θύρα 1 να πανηγυρίσουν από κοντά.

Το ποδοπάτημα που σβήνει ζωές

Ξαφνικά, ο χρόνος σταμάτησε. Οι φίλαθλοι γλίστρησαν στα σκαλιά, με πόρτες μισόκλειστες ή κλειστές – κάποιοι λένε ότι οι φύλακες έλειπαν, είχαν πάει να δουν το ματς, και τα τουρνικέ μπλοκαρισμένα. Κραυγές ξέσπασαν: “Ανοίξτε ρεεεεεεεε“. Πολλοί ποδοπατήθηκαν, χωρίς χειρολαβές ενδιάμεσα στα φαρδιά μα μικρά σκαλιά.

Η στοά έκανε Γ, τυφλή διαδρομή, και οι πίσω δεν έβλεπαν. “Μην τρέχετε ρεεεε, είμαστε κάτω. Μας λιώνουν, πνιγόμαστε“. Ασφυξία παντού. Ο Βασίλης Μπαλής, που το έζησε, είπε: «Τα πρώτα τρία σκαλιά τα κατεβήκαμε. Μετά ήμασταν στον… αέρα». «Κρατιόμουν λίγο από εδώ, λίγο από εκεί και μετά… έφυγαν όλα».

Ο Σταύρος Ζακυνθινός θυμάται: «Έβλεπες τον έναν πάνω στον άλλο, τσαλαπατημένους», και «Ήταν πεσμένη η πόρτα και από κάτω της μαγκωμένοι άνθρωποι». Ο Βαγγέλης Τζερεφός πρόσθεσε: «Μέχρι να πάω στα σκαλιά, δεν περπάταγα. Με πηγαίνανε! Στην κυριολεξία. Τα πόδιά μου δεν πατούσαν στο έδαφος». Κραυγές σαν «Όποιος κατεβαίνει πεθαίνει» αντηχούσαν.

Μετά από λεπτά, αστυνομικοί ξεριζώνουν ένα τουρνικέ, ανοίγει διάδρομος, σώζονται μερικοί. Μα η ζημιά έγινε. Εκείνη η ώρα, 16:58, έμελλε να χαραχτεί σαν μαύρη επέτειος στο ελληνικό ποδόσφαιρο.

Σήμανε συναγερμός παντού. Αστυνομία και νοσοκομεία κινητοποιήθηκαν, νεκροί και τραυματίες στο Τζάνειο Πειραιά, και στο ΚΑΤ για νευροχειρουργικές. Ο Παύλος Γιαννακόπουλος, πρόεδρος του μπασκετικού Παναθηναϊκού τότε, έδωσε πλάσμα αίματος, φάρμακα, λεφτά για οικογένειες και νοσοκομεία.

Σύγχυση στο Τζάνειο – ζωντανοί σε νεκροθαλάμους, λάθος ονόματα στο ραδιόφωνο, ακόμα και φήμη ότι έπεσε κερκίδα. Περιπολικά σταματούσαν, γιατροί έλεγχαν παλμό με στηθοσκόπιο: ζωντανός ή νεκρός, και μετά σε δωμάτιο. Κόσμος έξω αγωνιούσε, λιποθυμούσε.

ΕΡΤ και ΥΕΝΕΔ κάλεσαν γιατρούς και αιμοδότες. Στο Κρατικό Πειραιώς πήγαν βαριά περιστατικά. Πολιτικοί κατέφτασαν: υπουργός Δημόσιας Τάξης Δαβάκης, υφυπουργός Αχιλλέας Καραμανλής, παράγοντες Ολυμπιακού και ΑΕΚ. Ο υπουργός Κοινωνικών Δοξιάδης ενημέρωσε τον πρωθυπουργό Ράλλη, που μίλησε στον πρόεδρο Καραμανλή και έδωσε εντολές.

Γύρω στις 20:00 βγήκαν τα πρώτα ονόματα: Γιάννης Κανελλόπουλος, Γιάννης Διαλυνάς, Βασίλης Μάχας. Ραδιόφωνα έπαιζαν πένθιμη μουσική. 300-400 φίλαθλοι με οργή πήγαν στο γήπεδο, αλλά ΜΑΤ τους σταμάτησαν.

Συνολικά 21 νεκροί – 19 αμέσως ή λίγο μετά, ένας ώρες αργότερα, ένας μήνες μετά. Πρόσωπα αλλοιωμένα, αναγνώριση δύσκολη. 54 τραυματίες σοβαροί.

Τα θύματα: Παναγιώτης Τουμανίδης 14, Κώστας Σκλαβούνης 16, Ηλίας Παναγούλης 17, Γεράσιμος Αμίτσης 18, Γιάννης Κανελλόπουλος 18, Σπύρος Λεωνιδάκης 18, Γιάννης Σπηλιόπουλος 19, Νίκος Φίλος 19, Γιάννης Διαλυνάς 20, Βασίλης Μάχας 20, Ευστράτιος Λούπος 20, Μιχάλης Κωστόπουλος 21, Ζωγραφούλα Χαϊρατίδου 23, Σπύρος Ανδριώτης 24, Κώστας Καρανικόλας 26, Μιχάλης Μάρκου 27, Κώστας Μπίλας 28, Αναστάσιος Πιτσόλης 30, Αντώνης Κουρουπάκης 34, Χρήστος Χατζηγεωργίου 34, Δημήτριος Αδαμόπουλος 41.

Μέσα στους νεκρούς ο Μιχάλης Μάρκου, 27, φίλος του Αναστόπουλου – πήρε εισιτήρια από αυτόν, αλλά προτίμησε Θύρα 7 παρόλο που είχε θέση αλλού. Μαζί η κοπέλα του Ζωγραφούλα από Αμερική, η μόνη γυναίκα νεκρή. Ο Αναστόπουλος το έμαθε αργά, χωρίς κινητά τότε.

Τρία χρόνια μετά, δίκη το 1984: πέντε φύλακες και πέντε αστυνομικοί κατηγορούμενοι για παραλείψεις. Συγγενείς ζητούσαν δικαιοσύνη, κατηγορούμενοι έλεγαν ότι φταίνε οι φίλαθλοι. Ο πρώην Αττικάρχης Παντελάκης συμφωνούσε εν μέρει.

Ερωτήματα στο δικαστήριο: υπεράριθμοι; Πόρτες κλειστές; Τουρνικέ μπλοκαρισμένα; Φύλακες στη θέση; Αλλά και για το γήπεδο – σκουριασμένα; Κατασκευαστικά λάθη; Το 1972 σε φιλικό με Άγιαξ, 50 τραυματίες στην ίδια θύρα, και το 1980 με ΠΑΟΚ άλλοι 10. Ο Παντελάκης είχε προειδοποιήσει για ακαταλληλότητα.

Ο εισαγγελέας ζήτησε 10 μήνες φυλάκιση ανά θάνατο συν 3 ανά τραυματισμό. Ποινή 10 ετών και πρόστιμο, έφεση, ελεύθεροι. 100 μάρτυρες σε 28 μέρες. Στις 17 Φεβρουαρίου 1984 αθώωση αστυνομικών και διευθυντή Σπανόπουλου λόγω αμφιβολιών. Συγγενείς εξοργίστηκαν, λιποθυμίες, κοντά στο ξύλο.

Το 1986 έκλεισε: αθώωση φυλάκων. Κανένας ένοχος για 21 ζωές. Ούτε ένας.

Συγγενείς πήραν αποζημίωση γύρω στα 5 εκατομμύρια δραχμές ο καθένας, όχι από Ολυμπιακό ή κράτος – ο πρόεδρος Νταϊφάς είπε “ταμεία άδεια” – αλλά από φιλάθλους, με έξτρα 30 δραχμές στα εισιτήρια για καιρό.

Το 1983 βγήκε ταινία “Θύρα 7: Η μεγάλη στιγμή” του Φώσκολου, με Πετρόχειλο, Βυθούκλα, ποδοσφαιριστές. Οι συγγενείς θύμωσαν – έδειχνε θύματα ως χούλιγκαν. Κινήθηκαν νομικά, κέρδισαν, ταινία αποσύρθηκε.