Στις αίθουσες του Κογκρέσου οι συζητήσεις για τα μαχητικά F-35 παίρνουν ξανά έντονο χαρακτήρα, καθώς βουλευτές κινούνται για να κλείσουν κάθε παράθυρο επανένταξης της Τουρκίας όσο τα ρωσικά S-400 παραμένουν στη θέση τους. Η κίνηση έρχεται λίγο μετά τις δηλώσεις του Ερντογάν στη σύνοδο του ΝΑΤΟ και τις αναφορές για τεχνικές συνομιλίες με την Ουάσιγκτον.
Επιστολή προς Ρούμπιο και η στάση του ΥΠΕΞ
Η Δημοκρατική βουλευτής Ντίνα Τάιτους έθεσε ευθέως το ερώτημα στον Μάρκο Ρούμπιο κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων. Ο υπουργός Εξωτερικών απάντησε χωρίς περιστροφές: «Η Τουρκία βγήκε από το πρόγραμμα επειδή αγόρασε το S-400. Αυτό υπάγεται σε υποχρεωτικές κυρώσεις βάσει νόμου. Δεν έχουμε επιλογή αυτή τη στιγμή». Επιβεβαίωσε επίσης ότι η παρουσία των ρωσικών συστημάτων παραμένει καθοριστικός παράγοντας και το ζήτημα ρυθμίζεται από την ισχύουσα νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων των προβλέψεων του NDAA.
Διακομματική πρωτοβουλία και προϋποθέσεις
Η επιστολή που ετοιμάζεται απευθύνεται στον Ρούμπιο και φέρει τις υπογραφές των Κρις Πάππα, Γκας Μπιλιράκη, Ντίνα Τάιτους και Νικόλ Μαλλιωτάκη. Οι νομοθέτες υπενθυμίζουν ότι η Τουρκία δεν έχει μέχρι σήμερα ικανοποιήσει τις βασικές προϋποθέσεις που θέτει η αμερικανική νομοθεσία: απομάκρυνση των S-400, δέσμευση ότι δεν θα αποκτηθούν παρόμοια ρωσικά συστήματα στο μέλλον και επιβεβαίωση ότι δεν έχουν παραληφθεί πρόσθετα ρωσικά αμυντικά συστήματα. Η επιστολή επισημαίνει ότι η Τουρκία εξακολουθεί να κατέχει τα συστήματα S-400 και «δεν έχει επιδείξει καμία πρόθεση συμμόρφωσης με το αμερικανικό δίκαιο».
Η Τουρκία έγινε η πρώτη χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ που τιμωρήθηκε για αγορά ρωσικού στρατιωτικού υλικού. Ο Μάρκο Ρούμπιο τόνισε ότι η κατοχή του S-400 αποτελεί ζήτημα νομικής αναγκαιότητας για τον αποκλεισμό από τα F-35. Στο πλαίσιο του νόμου CAATSA, η Ουάσιγκτον είχε προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε άρση κυρώσεων ή επανένταξη χωρίς απομάκρυνση των ρωσικών συστημάτων θα υπονόμευε την ακεραιότητα των F-35, θα εξέθετε ευαίσθητες πληροφορίες στη ρωσική κατασκοπεία και θα παρεμπόδιζε την ανάπτυξη του επόμενης γενιάς μαχητικού αεροσκάφους.
Η παρέμβαση υποστηρίζεται από οργανώσεις όπως το American Jewish Committee, το Hellenic American Leadership Council και η ΠΣΕΚΑ, που προειδοποιούν για κινδύνους στην ασφάλεια των δεδομένων. Η διακομματική συναίνεση στο Κογκρέσο παραμένει σταθερή, ακόμη και απέναντι σε οποιαδήποτε μονομερή κίνηση της κυβέρνησης.