Δύο άγνωστοι με μοτοσικλέτα πυροβόλησαν και σκότωσαν την Yanar Mohammed έξω από το σπίτι της στη βόρεια Baghdad στις 2 Μαρτίου 2026. Η Ιρακινή ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών πέθανε λίγο αργότερα σε νοσοκομείο, μετά από εσπευσμένη μεταφορά. Είχε γυρίσει μόλις από τον Καναδά, όπου κρυβόταν χρόνια για να γλιτώσει κινδύνους.
Το έργο της στην υπεράσπιση γυναικών
Η Yanar Mohammed έστησε το 2003 την Organization of Women’s Freedom in Iraq, γνωστή ως OWFI, και την κρατούσε σε λειτουργία δεκαετίες. Χτίσανε καταφύγια σε τέσσερις πόλεις του Ιράκ, δίνοντας στέγη σε γυναίκες που έφευγαν από ενδοοικογενειακή βία ή εγκλήματα τιμής. Από το 2003 ως το 2019, πάνω από 870 γυναίκες και άλλοι βρήκαν εκεί βοήθεια.
Πολεμούσε την εμπορία ανθρώπων και έτρεχε προγράμματα εκπαίδευσης για γυναίκες που ήθελαν να μπουν στην πολιτική. Σε μια παλιά συνέντευξη, είχε πει: «Συναντάμε νεαρές γυναίκες που έχουν δραπετεύσει από τα σπίτια τους, γυναίκες που έχουν παγιδευτεί σε κυκλώματα εμπορίας ανθρώπων και άλλες που δεν μπορούν να επιστρέψουν στις οικογένειές τους γιατί κινδυνεύουν να δολοφονηθούν». Η δουλειά της βοήθησε πολλές να ξεφύγουν από σεξουαλική εκμετάλλευση και να διεκδικήσουν καλύτερη ζωή.
Πήρε βραβεία όπως το Gruber για δικαιώματα γυναικών το 2008 και το Rafto στη Νορβηγία το 2016. Το 2018 μπήκε στη λίστα 100 Women του BBC. Αυτά τα βραβεία δείχνουν πόσο μακριά έφτασε η φωνή της.
Από τη γέννηση ως τις απειλές
Γεννήθηκε το 1960 στη Βαγδάτη και σπούδασε αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο της πόλης. Από μικρή μπλεκόταν σε πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα. Οι απειλές ξεκίνησαν το 2004, όταν άρχισε να μιλάει για ισότητα φύλων και να αμφισβητεί ακραίες θρησκευτικές απόψεις.
Εξτρεμιστές και ένοπλες ομάδες την κυνηγούσαν χρόνια. Παρά τις προειδοποιήσεις, γύριζε στο Ιράκ και συνέχιζε. Πίστευε ότι οι γυναίκες θα κερδίσουν δικαιώματα μόνο με κοσμική δημοκρατία.
Μετά τον θάνατό της, η Front Line Defenders από το Dublin κάλεσε τις ιρακινές αρχές να ερευνήσουν γρήγορα και να βρουν τους δολοφόνους. Ο κόσμος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θρηνεί. Η Yanar Mohammed ήταν στήριγμα για γυναίκες στη Μέση Ανατολή εδώ και πάνω από 20 χρόνια.