Το Ισραήλ έβλεπε εδώ και χρόνια πώς το Ιράν προχωράει στο πυρηνικό του πρόγραμμα και φοβόταν ότι η Τεχεράνη βρισκόταν κοντά σε κάτι επικίνδυνο, στρατιωτικής πυρηνικής ικανότητας. Μόλις οι συνθήκες ωρίμασαν, στρατιωτικά και πολιτικά, ξεκίνησε μια μεγάλη επιχείρηση που έβαλε στόχο όχι μόνο κτίρια αλλά και τους ανθρώπους πίσω από το πρόγραμμα, τους επιστήμονες. Η όλη ιστορία βγήκε στο φως μέσα από έρευνα της Washington Post και του PBS Frontline, και δείχνει πόσο άμεσα έδρασαν.
Η επιχείρηση Νάρνια και οι πρώτες επιθέσεις
Αυτή η επιχείρηση πήρε το όνομα Νάρνια και έγινε μέρος της μεγαλύτερης στρατιωτικής καμπάνιας Rising Lion. Στις 3:21 τα ξημερώματα της 13ης Ιουνίου 2025, χτυπήματα ξεκίνησαν μέσα στην Τεχεράνη, στόχος πολυκατοικίες και σπίτια στην καρδιά της πόλης. Δεν μιλάμε για κρυφές δολοφονίες με μοτοσικλέτες ή βόμβες σε αυτοκίνητα όπως παλιά, αλλά για βαριά αεροπορικά και πυραυλικά πλήγματα απευθείας σε κατοικίες.
Ο θεωρητικός φυσικός Μοχάμαντ Μεχντί Τεχραντσί, ειδικός στα εκρηκτικά και με αμερικανικές κυρώσεις πάνω του, βρέθηκε νεκρός στο διαμέρισμά του στον έκτο όροφο του Συγκροτήματος Καθηγητών. Η έκρηξη γκρέμισε το κτίριο και είχε δύναμη σαν βόμβα 220 κιλών.
Δύο ώρες μετά, σκοτώθηκε ο Φερεϊντούν Αμπάσι, πρώην επικεφαλής του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του Ιράν, που είχε γλιτώσει απόπειρα δολοφονίας το 2010 με μαγνητική βόμβα στο αμάξι του. Ισραηλινές πηγές λένε ότι τις πρώτες μέρες πέθαναν συνολικά 11 ανώτεροι πυρηνικοί επιστήμονες.
Θάνατοι και απώλειες αμάχων
Μια τραγική περίπτωση ήταν αυτή του Μοχάμαντ Ρεζά Σεντιγκί Σαμπέρ, όπου το πρώτο χτύπημα στο σπίτι του στην Τεχεράνη δεν τον βρήκε, αλλά σκότωσε τον 17χρονο γιο του. Γύρισε μετά στην επαρχία Γκιλάν για την κηδεία και εκεί, στις 24 Ιουνίου, την τελευταία μέρα της 12ήμερης σύγκρουσης, πέθανε σε δεύτερο πλήγμα στο σπίτι συγγενών. Σε εκείνη την επίθεση επιβεβαιώθηκαν 15 νεκροί άμαχοι, ανάμεσά τους τέσσερις παιδιά.
Η Washington Post έλεγξε και βρήκε 71 θανάτους αμάχων σε πέντε τέτοια χτυπήματα. Ιρανικές πηγές μιλάνε για 1.062 νεκρούς συνολικά από ισραηλινές επιθέσεις, με 276 πολίτες ανάμεσά τους. Ισραηλινοί αξιωματικοί λένε ότι προσπάθησαν να κρατήσουν χαμηλά τις παράπλευρες απώλειες, αλλά οι επιθέσεις σε πυκνές γειτονιές κόστισαν ακριβά.
Παλιότερα, το Ισραήλ σκότωνε Ιρανούς επιστήμονες με πιο κρυφούς τρόπους, όπως βόμβες σε αυτοκίνητα ή ενέδρες, θυμίζοντας την περίπτωση του Μοχσέν Φαχριζαντέχ το 2020 με τηλεχειριζόμενο πολυβόλο. Τώρα, τον Ιούνιο του 2025, τα πράγματα άλλαξαν σε ανοιχτά και μαζικά πλήγματα. Η καμπάνια Rising Lion έφτασε και σε καταστροφή εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων, διάλυση αεράμυνας, χτυπήματα σε Νατάντζ και Φόρντοου για εμπλουτισμό ουρανίου, συν αργότερα αμερικανικά B-2 και πυραύλους Tomahawk.
Αμερικανοί και Ισραηλινοί, μαζί με ειδικούς της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, βλέπουν καθυστέρηση ετών στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ωστόσο, δεν συμφωνούν όλοι ότι εξαφανίστηκε εντελώς, αφού το Ιράν κρατάει περίπου 900 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, ενώ για όπλο χρειάζεται 90%. Δεν ξέρουμε αν έχουν ακόμα πρόσβαση σε όλο αυτό το υλικό, και υπάρχουν σημάδια υπόγειρης δουλειάς κοντά στη Νατάντζ και προσπάθειες να ξαναφτιάξουν πυραύλους.
Ο Αλί Λαριτζανί, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, είπε ότι «η γνώση δεν μπορεί να δολοφονηθεί» και ότι το πρόγραμμα δεν σβήνει έτσι απλά. Το Ιράν, από την εποχή της ισλαμικής επανάστασης, έχει χτίσει γύρω από αυτό το πρόγραμμα μια εθνική υπερηφάνεια που δεν σπάει εύκολα.