Το Κύπελλο Ελλάδας Γυναικών στο μπάσκετ μετράει πάνω από τρεις δεκαετίες ζωής, με τελικούς που έχουν χαράξει πορεία σε ομάδες και αθλήτριες. Από το 1996, όταν ξεκίνησαν οι διοργανώσεις, μέχρι τον πιο πρόσφατο φέτος, οι μάχες σε Final 4 και μονούς αγώνες έφεραν τίτλους και αναμνήσεις. Διακοπή μόνο τα χρόνια της πανδημίας, 2020 και 2021, και μετά επιστροφή δυναμική.
Πρώτοι Τελικοί και Ανατροπές
Ξεκίνησε το πράγμα στην Πτολεμαΐδα τον Μάιο του ’96, με τον Σπόρτιγκ να πατάει γερά και να νικάει την Κομοτηνή 98-56. Η Πετρίδη και η Παπαηλία έκαναν τη δουλειά εκείνη τη μέρα, ενώ οι διαιτητές Μιναρετζόπουλος και Ταβουλαρέας έτρεξαν το ματς. Τρία χρόνια μετά, το 1999, ο ίδιος Σπόρτιγκ πήρε ξανά το τρόπαιο, αυτή τη φορά κόντρα στον Θρίαμβο, 48-44 σε σφιχτό παιχνίδι.
Στο ενδιάμεσο, το 1997 στην Κατερίνη, ο Απόλλων Καλαμαριάς έριξε τον Ολυμπιακό Βόλου με 57-55, μια νίκη που ήρθε στα όρια. Η Νικολαΐδου σκόραρε 21 πόντους, και το 1998 ο Θρίαμβος ανέβηκε ψηλά νικώντας τον Σπόρτιγκ 77-55 στο Μαρούσι. Αυτοί οι πρώτοι αγώνες έβαλαν βάσεις, με ομάδες σαν Θρίαμβος και Απόλλων να λάμπουν μια φορά και να χάνονται μετά.
Εποχή Final 4 και Δυναστείες
Από το 2000 και μετά, μπαίνουν τα Final 4, με Σέρρες να φιλοξενούν τον πρώτο, όπου ο Παναθηναϊκός πήρε τον τίτλο 74-72 κόντρα στον Απόλλων Πτολεμαΐδας. Η Ρόμπινσον με 30 πόντους έκανε τη διαφορά, ενώ η ΜακΚόλεϊ απάντησε από την άλλη πλευρά με 26. Δύο χρόνια αργότερα, το 2002 στην Πανόραμα Θεσσαλονίκης, η Γλυφάδα νίκησε 72-68 τον Μέγα Αλέξανδρο, με Σίργκε να σκοράρει 15.
Οι Εσπερίδες πήραν τέσσερις τίτλους σερί από 2006 έως 2009, ξεκινώντας από τον τελικό κόντρα Σπόρτιγκ 61-57 στην Αθήνα, όπου η Καλέντζου ήταν παντού. Συνέχισαν με νίκη επί Καστοριάς το 2007, και μετά κόντρα Απόλλωνα Πτολεμαΐδας το 2008 και Παλαιού Φαλήρου το 2009. Ο Αθηναϊκός ανέβηκε μετά, τρεις φορές πρωταθλητής από 2010 έως 2012, με νίκες όπως το 87-39 κόντρα ΦΕΑ το 2010.
Ο Ολυμπιακός μπήκε δυνατά από το 2016, παίρνοντας έξι τίτλους σε οκτώ χρόνια, ο τελευταίος φέτος 59-51 κόντρα ΠΑΣ Γιάννινα. Στο Ηράκλειο, η Τόμπιν πήρε 13 πόντους και 17 ριμπάουντ, ενώ η Άρτσερ από Γιάννινα έβαλε 15. Ο Παναθηναϊκός έχει τρεις, οι δύο πρόσφατοι, όπως το 87-62 επί Εσπερίδων το 2024.
Άλλες ομάδες σαν Σούρμενα Ελληνικό πήραν δύο το 2014 και 2015, με σφιχτά σκορ όπως 57-55 κόντρα Παναθηναϊκός. Ο Πρωτέας Βούλας έχει έναν το 2013, 52-50 επί ΠΑΟΚ. Συνολικά, 28 τελικοί, με Ολυμπιακό στην κορυφή με έξι, Εσπερίδες τέσσερις, Σπόρτιγκ τρεις, ίδιος αριθμός με Αθηναϊκό και Παναθηναϊκό.
Δύο φορές έχουν φτάσει στον τελικό Ελευθερία Μοσχάτου, ΠΑΟΚ, Απόλλων Πτολεμαΐδας, Μέγας Αλέξανδρος. Και από μία Κομοτηνή, Ολυμπιακός Βόλου, Αστέρας Εξαρχείων, Καστοριά, Παλαιό Φάληρο, ΦΕΑ, Αναγέννηση Νέου Ρυσίου, Πανιώνιος, Νίκη Λευκάδας, ΠΑΣ Γιάννινα. Οι MVP; Από Παπαηλία το ’96, μέχρι Τόμπιν φέτος, με Καλέντζου να παίρνει δύο, και άλλες σαν Ντέιβις, Χατζηνικολάου να ξεχωρίζουν.