Η «επώδυνη» εκεχειρία που αλλάζει τον χάρτη στη Μέση Ανατολή

Μόλις πριν από μερικούς μήνες, ο Ντόναλντ Τραμπ υποσχόταν την ολοκληρωτική υποταγή της Τεχεράνης μέσω της στρατιωτικής ισχύος. Σήμερα, το κείμενο της συμφωνίας που έδωσε τέλος στις εχθροπραξίες Ιράν και ΗΠΑ απεικονίζει μια πραγματικότητα πολύ πιο σύνθετη από τα αρχικά πολεμικά διαγγέλματα. Η χώρα κατάφερε να διασώσει βασικούς πυλώνες του συστήματός της, εξασφαλίζοντας παράλληλα μια κρίσιμη ανάσα για τα οικονομικά της μεγέθη.

Πετρέλαιο και αποδέσμευση κεφαλαίων στο επίκεντρο

Η επανεκκίνηση των εξαγωγών πετρελαίου αποτελεί το μεγάλο κέρδος για την ιρανική πλευρά, εξασφαλίζοντας την εισροή δισεκατομμυρίων στα κρατικά ταμεία. Μέσω της συμφωνίας ενεργοποιείται επίσης η διαδικασία για την αποδέσμευση «παγωμένων» κεφαλαίων στο εξωτερικό, μια κίνηση που προκαλεί έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών. Πολλοί παρατηρητές βλέπουν σε αυτή τη διαχείριση μια υπαναχώρηση από τις αρχικές διακηρύξεις για πλήρη οικονομικό αποκλεισμό.

Τα στενά του Ορμούζ παραμένουν ένας χώρος υψηλής έντασης, όπου πλέον το Ιράν διεκδικεί αναβαθμισμένο ρόλο στη διακίνηση του ενεργειακού πλούτου. Οι ΗΠΑ, παρά το πλήγμα που κατέφεραν στις στρατιωτικές υποδομές και το πυρηνικό πρόγραμμα του αντιπάλου τους, δεν πέτυχαν την οριστική κατάρρευση που πολλοί ανέμεναν. Η Ουάσιγκτον επιλέγει πλέον τον δρόμο των διαπραγματεύσεων, ελπίζοντας σε δέσμευση της Τεχεράνης για την επόμενη εικοσαετία.

Φόβοι για σοβαρές παρενέργειες στην παγκόσμια αγορά ώθησαν τον Αμερικανό πρόεδρο να επισπεύσει την κατάπαυση του πυρός. Η Τεχεράνη χρησιμοποίησε το όπλο της σταθερότητας στις διεθνείς τιμές για να κερδίσει χρόνο και να διατηρήσει τις δυνατότητές της. Τώρα, τα βλέμματα στρέφονται στις διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά, όπου η ιστορική πείρα διδάσκει ότι κάθε λέξη και κάθε όρος είναι ικανά να ανατρέψουν το κλίμα.

Ο κίνδυνος μιας κούρσας εξοπλισμών παραμένει υπαρκτός, καθώς η ηγεσία του Ιράν ενδέχεται να αντλήσει συμπεράσματα από την εμπειρία της Βόρειας Κορέας. Ο Τραμπ δηλώνει έτοιμος για νέα στρατιωτική δράση αν η συμφωνία δεν αποδώσει καρπούς, διατηρώντας το κλίμα αβεβαιότητας. Η διπλωματία παίρνει τη σκυτάλη από τα όπλα, αλλά κανένας δεν ξέρει αν το «πάγωμα» των συγκρούσεων αποτελεί μια μόνιμη τομή ή απλώς ένα σύντομο διάλειμμα πριν από τον επόμενο γύρο.