Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε με 431 θετικές ψήφους το νέο πλαίσιο για τη διαχείριση των οχημάτων που ολοκληρώνουν την πορεία τους, ανοίγοντας τον δρόμο για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2026/1738. Η ρύθμιση καθορίζει πότε ένα όχημα θεωρείται ότι έχει κλείσει τον κύκλο ζωής του και δεν μπορεί πλέον ούτε να επισκευαστεί ούτε να κυκλοφορήσει νόμιμα.
Στην Ελλάδα η εξέλιξη αγγίζει άμεσα περίπου 2,5 εκατομμύρια ιδιοκτήτες, καθώς τόσα οχήματα εμφανίζονται χωρίς τον προβλεπόμενο τεχνικό έλεγχο ΚΤΕΟ. Για πάνω από 2 εκατομμύρια από αυτούς, η καθυστέρηση στον έλεγχο αποτελεί διαχρονικό φαινόμενο και πλέον συνοδεύεται από τον κίνδυνο απώλειας του οχήματος αλλά και της δυνατότητας μεταβίβασής του.
Βασικό κριτήριο για τον χαρακτηρισμό ενός αυτοκινήτου ως «Όχημα Τέλους Κύκλου Ζωής» είναι ο χρόνος: όχημα που παραμένει χωρίς ισχύον δελτίο ΚΤΕΟ για περισσότερα από δύο συνεχόμενα χρόνια, χωρίς ο ιδιοκτήτης να έχει δηλώσει νόμιμη ηλεκτρονική ακινησία μέσω κατάθεσης πινακίδων, μπαίνει στη σχετική διαδικασία. Η Ευρώπη δίνει έμφαση στα μη επαρκώς συντηρημένα και στα εγκαταλελειμμένα οχήματα.
Ξεχωριστή κατηγορία αφορά τα τεχνικά χαρακτηριστικά. Ένα όχημα κρίνεται μη επισκευάσιμο όταν στο ΚΤΕΟ διαπιστωθεί πως οι ζημιές είναι τόσο σοβαρές ώστε να μην μπορεί να αποκατασταθεί με ασφάλεια — όταν το πλαίσιο ή το σασί έχει καταστραφεί πέρα από τις εργοστασιακές προδιαγραφές, όταν η διάβρωση έχει χτυπήσει κρίσιμα δομικά σημεία, όταν έχει προηγηθεί ολοσχερής καταστροφή από πυρκαγιά ή πλημμύρα με εκτεταμένες ζημιές σε κινητήρα και ηλεκτρονικά συστήματα. Το ίδιο ισχύει όταν λείπουν βασικά μηχανικά εξαρτήματα, όπως κινητήρας, κιβώτιο ταχυτήτων ή σύστημα διεύθυνσης, χωρίς πρόθεση επισκευής.
Υπάρχει και η οικονομική παράμετρος. Αν κατά τον έλεγχο εντοπιστούν σημαντικές βλάβες και το συνολικό κόστος αποκατάστασης υπερβαίνει κατά πολύ την πραγματική εμπορική αξία του αυτοκινήτου, το όχημα μπορεί να χαρακτηριστεί οικονομικά μη βιώσιμο για επισκευή και να οδηγηθεί υποχρεωτικά σε απόσυρση. Στην πράξη αυτό σημαίνει πως όταν απαιτείται ταυτόχρονη αντικατάσταση κινητήρα, ανάρτησης και συστήματος πέδησης, το όχημα πάει απευθείας για απόσυρση.
Ο κανονισμός βάζει φρένο και στις εξαγωγές προβληματικών μεταχειρισμένων. Όχημα χωρίς τις απαιτούμενες τεχνικές πιστοποιήσεις ή χαρακτηρισμένο ως τέλους κύκλου ζωής δεν θα μπορεί να εξαχθεί ως μεταχειρισμένο. Παράλληλα, τα μεταχειρισμένα ανταλλακτικά παύουν να θεωρούνται «σκουπίδια» και αναγνωρίζονται ως νόμιμα εμπορεύματα, εφόσον πληρούν συγκεκριμένους κανόνες, με αυστηρότερους ελέγχους στο εμπόριο τους.
Αξίζει μια διευκρίνιση: στα επίσημα πλάνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή γενικός αποκλεισμός των οχημάτων με μοναδικό κριτήριο τα χρόνια τους. Η απαγόρευση χρήσης ή μεταβίβασης ενεργοποιείται μόνο όταν το όχημα αποτύχει να αποδείξει την τεχνική του επάρκεια.
Η νομοθετική πράξη Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1738 αρχίζει να ισχύει επίσημα τον Αύγουστο του 2026, ενώ η καθολική της ισχύς τοποθετείται χρονικά στον Αύγουστο του 2028. Δίνεται διορία 24 μηνών στις κυβερνήσεις των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ώστε να ευθυγραμμίσουν τις γραφειοκρατικές τους πρακτικές και να θέσουν σε εφαρμογή τους κανόνες ομοιόμορφα πανευρωπαϊκά.



