Ουκρανία: Ο πρώτος πόλεμος των drones στην ιστορία – Πώς άλλαξε το πεδίο της μάχης

Ένας πόλεμος που ξεκίνησε με ρωσικά τανκς να διασχίζουν τα σύνορα της Ουκρανίας, χαραγμένα στη γη χαρακώματα τύπου Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και σοβιετικό πυροβολικό να σφυροκοπεί. Μόνο που το τοπίο έχει τώρα μια πιο σύγχρονη διάσταση: οι στρατιώτες παρατηρούν το πεδίο της μάχης σε μια μικρή δορυφορική οθόνη, ενώ το drone τους σε μέγεθος παλάμης αιωρείται εκτός οπτικού πεδίου.

Με εκατοντάδες αναγνωριστικά και επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη να πετούν καθημερινά πάνω από την Ουκρανία, η μάχη που ξεκίνησε από μια αρπαγή γης που ταιριάζει σε έναν αυτοκράτορα του 18ου αιώνα έχει μετατραπεί σε έναν ανταγωνισμό της ψηφιακής εποχής για την τεχνολογική υπεροχή στον ουρανό – έναν ανταγωνισμό που τα στρατιωτικά χρονικά θα χαρακτηρίσουν ως σημείο καμπής.

Σε προηγούμενες συγκρούσεις, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη χρησιμοποιούνταν συνήθως από τη μία πλευρά σε μεγάλο βαθμό αδιαφιλονίκητο εναέριο χώρο για τον εντοπισμό και το χτύπημα στόχων – για παράδειγμα, στις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και τη Μέση Ανατολή.

Ουκρανία, Drones

Στη μάχη μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη ενσωματώνονται σε κάθε φάση της μάχης, με εκτεταμένους στόλους, αεράμυνα και συστήματα παρεμβολής σε κάθε πλευρά. Πρόκειται για έναν πόλεμο που διεξάγεται από απόσταση – ο εχθρός βρίσκεται συχνά χιλιόμετρα μακριά – και τίποτα δεν γεφυρώνει το χάσμα περισσότερο από τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, δίνοντας στη Ρωσία και την Ουκρανία τη δυνατότητα να βλέπουν και να επιτίθενται η μία στην άλλη χωρίς ποτέ να φτάνουν κοντά.

Οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν επίσης χρησιμοποιήσει μη επανδρωμένα αεροσκάφη για να πλήξουν στόχους μακριά από τις μάχες – στην Κριμαία, την οποία η Ρωσία προσάρτησε παράνομα το 2014, και στη συνοριακή περιοχή Μπέλγκοροντ της Ρωσίας, σύμφωνα με πολλούς Ουκρανούς αξιωματούχους που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν ευαίσθητα θέματα, αλλά αρνήθηκαν να πουν τι είδους μη επανδρωμένα αεροσκάφη χρησιμοποιήθηκαν.

Η Ρωσία έχει επανειλημμένα πλήξει κρίσιμες πολιτικές υποδομές της Ουκρανίας με μη επανδρωμένα αεροσκάφη – καμικάζι ένα φθηνό υποκατάστατο των πυραύλων υψηλής ακρίβειας.

Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν γίνει τόσο κρίσιμα για την επιτυχία στο πεδίο της μάχης που κατά καιρούς χρησιμοποιούνται για να εξουδετερώσουν άλλα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου, λίγες ημέρες πριν η Ουκρανία ξεκινήσει μια επίθεση για την εκδίωξη των ρωσικών δυνάμεων από τη βορειοανατολική περιοχή του Χάρκοβο, ένα ουκρανικό αναγνωριστικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος πέταξε μέσα από ένα κενό μεταξύ δύο συστημάτων παρεμβολής κοντά στα ρωσικά σύνορα. Διέσχισε τη Ρωσία και στράφηκε βόρεια μέσω της περιοχής Μπέλγκοροντ, όπου η Ρωσία σταθμεύει εξοπλισμό για την υποστήριξη του πολέμου της στην ανατολική Ουκρανία.

Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος εντόπισε μια βάση για τα δικά της μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) της Μόσχας, σύμφωνα με εικόνες από ψηλά που κατέγραψαν οι Ουκρανοί και τις οποίες εξέτασε αργότερα η Washington Post.

Σε ένα καρέ, ένα ρωσικό Orlan-10, με μια χαρακτηριστική έλικα στη μύτη του, φαινόταν να κάθεται στο χωράφι δίπλα σε ένα σπίτι. Στη συνέχεια, σε μια φωτογραφία «μετά», το σπίτι είχε μια τρύπα στη στέγη του και ένα ασθενοφόρο φαινόταν να ανεβαίνει. Ένα ουκρανικό επιθετικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος είχε ακολουθήσει την ίδια διαδρομή με το αναγνωριστικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος – και επέφερε πλήγμα στον στόλο των εχθρικών «ματιών».

Ουκρανία, Drones

Η επίθεση, η οποία δεν έχει αναφερθεί προηγουμένως, επέφερε πλήγμα στην ικανότητα των ρωσικών δυνάμεων να δουν την ουκρανική επίθεση να έρχεται και να αντεπιτεθούν.

Εν τω μεταξύ, οι Ουκρανοί ανέπτυξαν αναγνωριστικά UAV για να εντοπίζουν τις συντεταγμένες των ρωσικών θέσεων διοίκησης, των πυροβολαρχιών, των συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου και των αποθηκών πυρομαχικών. Στη συνέχεια, καθώς τα πυραυλικά συστήματα πολλαπλών εκτοξευτών που παρείχαν οι Δυτικοί έριχναν στους στόχους αυτούς, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη πετούσαν ξανά, ανακατευθύνοντας τα πυρά των πυραύλων σε πραγματικό χρόνο ή επιβεβαιώνοντας ότι έπληξαν το στόχο. Ορισμένες φορές, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μάχης επέφεραν τα ίδια το χτύπημα.

Τα ουκρανικά πλήγματα αποδυνάμωσαν τους Ρώσους και δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για να προχωρήσουν οι Ουκρανοί στρατιώτες. Όταν το έκαναν, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αιωρούνταν και πάλι, επιτρέποντας στον διοικητή της επιχείρησης να παρακολουθεί την πρόοδο των στρατευμάτων σε ζωντανή ροή. «Είχαμε πλήρη εικόνα της μάχης», δήλωσε ο συνταγματάρχης Oleksandr Syrsky, διοικητής των ουκρανικών χερσαίων δυνάμεων.

Το αποτέλεσμα ήταν μια εντυπωσιακή ρωσική υποχώρηση.

«Δύο κύριες εξελίξεις θα επηρεάσουν τον μελλοντικό πόλεμο», δήλωσε ο Samuel Bendett, στρατιωτικός αναλυτής της ερευνητικής ομάδας CNA με έδρα τη Βιρτζίνια. «Ο πολλαπλασιασμός και η διαθεσιμότητα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών μάχης για επιχειρήσεις μεγαλύτερου βεληνεκούς, πιο εξελιγμένες, και η απόλυτη ανάγκη να έχουμε φθηνά τακτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη για επιχειρήσεις εγγύς υποστήριξης».

Στην Ουκρανία, αυτό το μέλλον είναι τώρα.

Στρατός από drone

Περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη βάζουν μάτια στο πεδίο της μάχης. Και για να βλέπουν τις κινήσεις του εχθρού, ο ουκρανικός στρατός δημιούργησε την περασμένη άνοιξη μια μονάδα αναγνωριστικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών με την ονομασία «Ochi» – στα ουκρανικά σημαίνει «μάτια». Οι ομάδες των τεσσάρων ατόμων είναι τώρα διασκορπισμένες σε όλο το ανατολικό μέτωπο, πετώντας με UAV κάθε μέρα εκτός από όταν βρέχει.
Τον Σεπτέμβριο, τα μέλη μιας τέτοιας ομάδας κοιτούσαν στη μικρή φορητή οθόνη τους και χαχανίσανε. Στην οθόνη μπορούσαν να διακρίνουν αρκετούς ανθρώπους με στρατιωτική στολή και ένα καρότσι, σε ένα χωράφι καλαμποκιού πέρα από τον ποταμό Oskil σε ένα τμήμα της περιοχής του Χάρκοβο που τότε κατείχαν οι Ρώσοι.

«Κλέβουν το καλαμπόκι των ντόπιων», είπε ένας από τους χειριστές του ουκρανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους, ο οποίος για λόγους ασφαλείας μίλησε υπό τον όρο να αναγνωριστεί με το διακριτικό κλήσης του, «Bars». Μερικοί Ρώσοι στρατιώτες δεν άξιζαν ένα χτύπημα πυροβολικού, αλλά το drone θα συνέχιζε να παρακολουθεί σε περίπτωση που επέστρεφαν σε κάποια βάση.

Οδηγώντας ένα άοπλο αυτοκίνητο, μια ομάδα Ochi επιλέγει ένα σημείο κοντά στη γραμμή του μετώπου, συνδέει τις εφεδρικές μπαταρίες του drone σε μια γεννήτρια και συνδέεται στο διαδίκτυο Starlink, ώστε ό,τι βλέπουν να μπορεί να μεταδοθεί σε κοντινές ταξιαρχίες.

Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος τους, ένα τετρακόπτερο Matrice 300 που ζυγίζει περίπου οκτώ κιλά, και τα συνοδευτικά μέρη του, συμπεριλαμβανομένων των οθονών, κοστίζουν περίπου 40.000 δολάρια – γεγονός που το καθιστά ένα από τα φθηνότερα εργαλεία πολέμου.

Είναι αυτά τα εμπορικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη -συχνά μικρά, σχετικά φθηνά και πλέον πανταχού παρόντα- που κάνουν τον πόλεμο στην Ουκρανία μοναδικό, παρέχοντας πρωτοφανή ορατότητα και οξύνοντας την ακρίβεια των συνήθως ανακριβών πυρών του πυροβολικού.

Ουκρανία, Drones

Στρατιωτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη μάχης, όπως το τουρκικής κατασκευής Bayraktar TB2 που χρησιμοποιείται από την Ουκρανία ή το ιρανικής κατασκευής Shahed-136 που αναπτύσσεται από τη Ρωσία, διαδραματίζουν έναν διευρυμένο αν και πιο παραδοσιακό ρόλο. Αλλά το πιο δημοφιλές μη επανδρωμένο αεροσκάφος που χρησιμοποιείται από κάθε πλευρά μπορεί να χωρέσει στο χέρι σας.

Το μικρό τετρακόπτερο Mavic, το οποίο, όπως και το Matrice 300, παράγεται από την κινεζική DJI, κοστίζει λιγότερο από 4.000 δολάρια στο διαδίκτυο. Ο Yuri Baluyevsky, ένας στρατηγός εν αποστρατεία που διετέλεσε αρχηγός των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων, το αποκάλεσε «πραγματικό σύμβολο του σύγχρονου πολέμου», σε ένα βιβλίο για τις προηγμένες στρατιωτικές στρατηγικές που δημοσιεύθηκε φέτος.

Η χρήση των Mavics είναι τόσο διαδεδομένη από κάθε στρατό που οι Ουκρανοί στρατιώτες δήλωσαν ότι συχνά δεν γνωρίζουν αν το μη επανδρωμένο αεροσκάφος που εντοπίζουν είναι φίλος ή εχθρός. Αν ένα αιωρείται για πολύ ώρα αντί να περνάει απλώς από δίπλα τους, αυτό είναι αρκετά ύποπτο για να δικαιολογηθεί η κατάρριψή του.

Η DJI, ο μεγαλύτερος εμπορικός παραγωγός μη επανδρωμένων αεροσκαφών στον κόσμο, δεν προμηθεύει επίσημα ούτε την Ουκρανία ούτε τη Ρωσία με Mavics ή άλλα UAV. Για να αποστασιοποιηθεί από τον πόλεμο, η DJI έχει αναστείλει τις πωλήσεις στην Ουκρανία και τη Ρωσία. Αλλά αυτό δεν εμποδίζει τους εθελοντές και τα φιλανθρωπικά ταμεία να αγοράζουν μαζικά από τους λιανοπωλητές. Οι Ουκρανοί χρησιμοποιούν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη για αναγνώριση, αλλά τα έχουν επίσης εξοπλίσει για να ρίχνουν μικρά πυρομαχικά.

Καθώς οι ουκρανικές δυνάμεις προέλαυναν στη νότια περιοχή της Χερσώνας τον περασμένο μήνα, μια μονάδα των ειδικών δυνάμεων ανακύκλωσε κουτάκια κόκα κόλα σε εκρηκτικά για να τα ρίξει από τα Mavics σε ναρκοθετημένα πεδία – ένας χαμηλού κόστους τρόπος να ανοίξουν δρόμο για τα στρατεύματά τους.

Ουκρανία, Drones

Μια πιο συνηθισμένη χρήση των Mavics, ωστόσο, είναι ένα είδος ψυχολογικού πολέμου. Στο Χάρκοβο, το εθελοντικό τάγμα Khartia τα χρησιμοποιεί για να εξαπολύει μικρά, κυλινδρικά πυρομαχικά σε ρωσικές βάσεις. Τα εκρηκτικά δεν μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή ζημιά σε ένα άρμα, αλλά μπορούν να σπείρουν πανικό στον εχθρό και να τον κάνουν να φοβάται μια μεγαλύτερη επίθεση ανά πάσα στιγμή.

«Μπορούμε να κάνουμε τη ζωή τους εφιάλτη όλη την ώρα», δήλωσε ο Oleksandr Dubinskyi, χειριστής drone του Khartia.

Το Mavic είναι μόνο ένα drone σε ένα τεράστιο σμήνος.

Υπάρχουν επίσης τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη EVO II, που κατασκευάζονται από την Autel Robotics, η οποία, όπως και η DJI, εδρεύει στο Shenzhen της Κίνας. Μια φιλανθρωπική οργάνωση που διευθύνεται από τον Serhiy Prytula, έναν Ουκρανό τηλεοπτικό αστέρα, αγοράζει drones από όλο τον κόσμο – όπως το γερμανικό Vector UAV ή το Poseidon drone – ώστε ο ουκρανικός στρατός να μπορεί να τα δοκιμάσει.

Ανώτεροι Ουκρανοί και Ρώσοι διοικητές, πολλοί από τους οποίους εκπαιδεύτηκαν μαζί κατά τη σοβιετική εποχή, συνήθιζαν να είναι επιφυλακτικοί απέναντι στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Τώρα, σπεύδουν να εκπαιδεύσουν χιλιάδες άτομα.

Ο κρατικός crowdfunder της Ουκρανίας, United24, έχει μια πρωτοβουλία «Στρατός των Drones» με συμβόλαια για την αγορά σχεδόν 1.000 UAV, δήλωσε ο Mykhailo Fedorov, υπουργός ψηφιακού μετασχηματισμού της Ουκρανίας. Αλλά αυτό δεν είναι ακόμη αρκετό.

Ο στόχος, είπε ο Fedorov, είναι 10.000 drones που πετούν κατά μήκος της τεράστιας γραμμής του μετώπου, για να μεταδίδουν τις μάχες χωρίς διακοπή.

Στα τέλη Αυγούστου, η ομάδα Ochi της Bars μεταφέρθηκε στην περιοχή του Χάρκοβο, με αποστολή να παρατηρεί τους Ρώσους και να εντοπίζει στόχους.

Συνήθως, οι ομάδες Ochi βρίσκονται σε συνεχή επαφή με μια μονάδα πυροβολικού – παρέχοντας συντεταγμένες του ρωσικού εξοπλισμού ή των ρωσικών βάσεων και παρακολουθώντας τα πλήγματα σε πραγματικό χρόνο, καθώς οι συνάδελφοι τα εκτελούν. Πριν από την αντεπίθεση στο Χάρκοβο, η εντολή ήταν να παρακολουθούν και να αποθηκεύουν στόχους. Οι στρατιώτες που συμμετείχαν στην αστραπιαία ώθηση στα βορειοανατολικά δήλωσαν ότι δεν είχαν ξαναδεί τόση εναέρια αναγνώριση με τόση λεπτομέρεια.

«Οι Ρώσοι συμπεριφέρονταν σαν να ήταν το σπίτι τους», δήλωσε ένας άλλος χειριστής του Ochi, ο οποίος μίλησε με το διακριτικό κλήσης του, «Felix». «Ήταν πολύ άνετοι. Και δεν είχαν ιδέα τι ερχόταν».

Στις 6 Σεπτεμβρίου, η αντεπίθεση της Ουκρανίας στο Χάρκοβο ξεκίνησε – όπως και τα πλήγματα σε στόχους που είχε εντοπίσει το Ochi, όπως αποθήκες πυρομαχικών και βάσεις. «Τους δίναμε μια εικόνα υποστήριξης – πού να πάνε ή πώς να κινηθούν», δήλωσε ο Felix. «Όπου πήγαιναν οι δικοί μας, εμείς μέναμε μαζί τους».

Προβληματική κατάσταση παραγωγής

Κάθε ουκρανός στρατιώτης είχε μια τρομακτική συνάντηση με ένα ρωσικό Orlan-10 – το κορυφαίο αναγνωριστικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος της Ρωσίας, το οποίο έχει επίσης δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου.

Για τον υπολοχαγό Oleksandr Sosovskyy, αναπληρωτή διοικητή τάγματος στην 93η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία της Ουκρανίας, η δική του συνέβη στα τέλη Απριλίου, ενώ ταξίδευε με τέσσερις στρατιώτες σε ένα χωριό κοντά στη γραμμή του μετώπου στην περιοχή του Χάρκοβο. Αφού στάθμευσαν το αυτοκίνητό τους ανάμεσα σε δύο σπίτια, άκουσε ένα απόκοσμο βουητό από πάνω του. Δεν μπορούσαν να δουν τον εχθρό τους, αλλά ο εχθρός μπορούσε να τους δει.

Για τις επόμενες ώρες, οι βομβαρδισμοί ακολουθούσαν όπου κι αν πήγαιναν. Οι στρατιώτες προσπάθησαν να χωριστούν, κινούμενοι γύρω από το χωριό και σκύβοντας για να καλυφθούν. Αλλά το Orlan-10 βοήθησε τους Ρώσους να διορθώσουν την ακρίβεια των πυρών τους. Ήταν αμείλικτο και ακριβές. «Προσπαθούσαν να καταστρέψουν το αυτοκίνητο και προφανώς να καταστρέψουν εμάς», είπε ο Sosovskyy.

Ουκρανία, Drones

Τους τελευταίους μήνες, ωστόσο, ο Sosovskyy έχει παρατηρήσει ότι υπάρχουν λιγότερα Orlan για να φοβάται. Παλαιότερα, οι Ρώσοι συχνά είχαν δύο που πετούσαν ταυτόχρονα – ένα για αναγνώριση και ένα για να διορθώνουν τα πλήγματα του πυροβολικού. Μέχρι το καλοκαίρι, το να ακούς ή να βλέπεις ένα, πόσο μάλλον δύο, έγινε πιο σπάνιο.

Με τη χρήση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών να επεκτείνεται, η Ουκρανία και η Ρωσία προσπαθούν να αυξήσουν την εγχώρια κατασκευή όλων των τύπων μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Αλλά η αισθητή μείωση των Orlan ανέδειξε τις προκλήσεις για τη Μόσχα στο μέτωπο της παραγωγής.

Το Orlan-10 είναι το άλογο εργασίας του ρωσικού στρατού στον ουρανό, αλλά δεν είναι σαφές πόσα έχουν απομείνει. Πολλά έχουν καταρριφθεί και υπάρχουν ελάχιστα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τους ρυθμούς παραγωγής.

Παραδέχονται τις ελλείψεις οι Ρώσοι

Τον Σεπτέμβριο, μετά την εκδίωξη των ρωσικών δυνάμεων από το Χάρκοβο, ο Alexander Khodakovsky, διοικητής του ρωσικού τάγματος Βοστόκ, εξέφρασε τη λύπη του για την έλλειψη μη επανδρωμένων αεροσκαφών της Μόσχας.

«Έχω λιγότερους ανθρώπους απ’ ό,τι θα ήθελα – αλλά δεν είναι αυτή η κύρια δυσκολία. Είναι το γεγονός ότι επί ώρες δεν μπορώ να βρω τις θέσεις του εχθρού από τις οποίες μας χτυπούν», έγραψε ο Khodakovsky στο Telegram. «Δεν μπορώ γιατί δεν υπάρχουν μέσα αναγνώρισης του πυροβολικού».

Ο συνταγματάρχης Yurii Solovey, ο οποίος είναι επικεφαλής της αεράμυνας των χερσαίων δυνάμεων της Ουκρανίας, δήλωσε ότι η μονάδα του έχει καταστρέψει περισσότερα από 580 Orlan-10 από τότε που ξεκίνησε η εισβολή της Ρωσίας.

«Έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν κάποια νέα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αντ’ αυτών, οπότε αυτό είναι ένα σημάδι για εμάς ότι ουσιαστικά έχουν ξεμείνει από Orlan», δήλωσε ο Solovey. «Αλλά εξακολουθούν να πρέπει να κάνουν αναγνώριση».

Οι εναλλακτικές λύσεις είναι δύσκολο να βρεθούν. Τα ρωσικά στρατιωτικά συστήματα -ιδίως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη- εξαρτώνται από μικροηλεκτρονικά εξαρτήματα που παράγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και την Ασία, τα οποία η Μόσχα δυσκολεύεται πλέον να προμηθευτεί λόγω των κυρώσεων.

Το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας έχει αναγνωρίσει την έλλειψη.

«Το υπουργείο Άμυνας έχει αναπτύξει τις κατάλληλες τακτικές και τεχνικές απαιτήσεις για μη επανδρωμένα αεροσκάφη», δήλωσε ο συνταγματάρχης Igor Ischuk σε κυβερνητική επιτροπή τον Σεπτέμβριο. «Οι περισσότεροι κατασκευαστές, δυστυχώς, δεν είναι σε θέση να τις εκπληρώσουν».

Αυτό δίνει στην Ουκρανία ένα πλεονέκτημα, αυξάνοντας την παραγωγή σε εργοστάσια. Οι τοποθεσίες τους έχουν σβηστεί από τους χάρτες της Google – από φόβο για αεροπορικές επιδρομές.

Τα εγχώρια μη επανδρωμένα αεροσκάφη κυμαίνονται από μικροσκοπικά αεροπλάνα που μπορούν να πετάξουν σχεδόν 30 μίλια και να ρίξουν έναν πύραυλο πέντε κιλών – όπως το Punisher drone που προτιμούν οι ειδικές δυνάμεις της Ουκρανίας – μέχρι αναγνωριστικά ανεμόπτερα. Ο στόχος είναι να παράγονται 2.000 μικρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην Ουκρανία ανά μήνα μέχρι το τέλος του έτους, δήλωσε ο Fedorov, ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής.

Οι αποτυχίες της Ρωσίας, ωστόσο, δεν οφείλονται μόνο στην έλλειψη υλικού. Η εμπειρία της αναδεικνύει πώς ο πόλεμος με μη επανδρωμένα αεροσκάφη απαιτεί όχι μόνο προηγμένο εξοπλισμό αλλά και μια σύγχρονη νοοτροπία για τη λήψη αποφάσεων.

Ουκρανία, Drones

Η άκαμπτη αλυσίδα διοίκησης της Ρωσίας απαιτεί από τους στρατιώτες στο έδαφος να ζητούν την έγκριση των ανώτερων για τα πλήγματα, δήλωσε ο Pavel Aksenov, στρατιωτικός εμπειρογνώμονας και δημοσιογράφος της ρωσικής υπηρεσίας του BBC.

Έτσι, ακόμη και όταν ένα ρωσικό αναγνωριστικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος εντοπίζει έναν στόχο, μέχρι να δοθεί το πράσινο φως, ο στόχος συχνά έχει μετακινηθεί.

Εισαγόμενες λύσεις

Άκουσαν την απειλή πριν την δουν.

Καθώς το βουητό πλησίαζε, οι Ουκρανοί αστυνομικοί στο κέντρο του Κιέβου σήκωσαν τα όπλα τους προς τον ουρανό, αναζητώντας τον θόρυβο. Όταν εντόπισαν το λευκό τρίγωνο μέσα από τα σύννεφα, άνοιξαν πυρ.
Το ιρανικής κατασκευής μη επανδρωμένο αεροσκάφος Shahed, με μια εκρηκτική κεφαλή στη μύτη του, «είναι ένα μοτοποδήλατο στον ουρανό», που κινείται αργά και δυνατά πριν βουτήξει στο στόχο του, δήλωσε ο Solovey, επικεφαλής της αεράμυνας των ουκρανικών χερσαίων δυνάμεων.

Το Shahed είναι η λύση της Ρωσίας στα προβλήματα της εγχώριας παραγωγής της – ένα ισχυρό μη επανδρωμένο αεροσκάφος που αγοράστηκε από μια άλλη χώρα εξοστρακισμένη από τη Δύση. Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η Μόσχα παρήγγειλε πρόσφατα περισσότερα από την Τεχεράνη.

Το Κίεβο και οι δυτικοί σύμμαχοί του λένε ότι η Ρωσία έχει αγοράσει εκατοντάδες από τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Shahed-136 και ότι Ιρανοί εκπαιδευτές έχουν ταξιδέψει στην Ουκρανία για να βοηθήσουν στη λειτουργία τους. Τα Shahed έκαναν το ντεμπούτο τους στην Ουκρανία στις 20 Σεπτεμβρίου και αρχικά χρησιμοποιήθηκαν για την τρομοκράτηση της νότιας Ουκρανίας.

Έκτοτε τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν προκαλέσει χάος σε όλη τη χώρα.

Όταν οι αστυνομικοί του Κιέβου πυροβόλησαν με τα όπλα τους στον ουρανό στις 17 Οκτωβρίου, ένα drone καταρρίφθηκε, αλλά άλλα τέσσερα χτύπησαν κοντά σε έναν σταθμό ηλεκτροπαραγωγής. Ένα χτύπησε ένα κτίριο κατοικιών, το οποίο χωρίστηκε στη μέση και κατέρρευσε. Πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν.

Το Shahed έχει λίγα μεταλλικά μέρη και πετάει χαμηλά, γεγονός που καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό του. Τα ακριβά πυραυλικά συστήματα εδάφους-αέρος, όπως ένα S-300 ή ένα Buk, μπορούν να τα εξουδετερώσουν, αλλά έτσι σπαταλούνται πόροι που το Κίεβο θα προτιμούσε να χρησιμοποιήσει εναντίον των πυραύλων υψηλής ακρίβειας της Μόσχας. Τελευταία, η Ουκρανία έχει στείλει μαχητικά αεροσκάφη για να καταρρίψει τα Shahed.

Αυτή η απογοητευτική επιλογή είναι εν μέρει ο σκοπός, δήλωσε ο Aksenov, ο Ρώσος στρατιωτικός εμπειρογνώμονας – να εξαντλήσει τους πόρους του Κιέβου, διατηρώντας παράλληλα το ρωσικό οπλοστάσιο.

Η Ουκρανία ήταν η πρώτη από τις δύο πλευρές που χρησιμοποίησε ξένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Και ένα από αυτά – το τουρκικής κατασκευής Bayraktar TB2 – είχε βασικό ρόλο στην πρόκληση του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν πριν από την εισβολή.

Το Κίεβο αγόρασε τα πρώτα του TB2 το 2019 και χρησιμοποίησε τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη κυρίως για αναγνώριση στη σύγκρουσή του με τις αυτονομιστικές δυνάμεις υπό ρωσική ηγεσία στην ανατολική Ουκρανία. Αλλά στις 26 Οκτωβρίου 2021, με το χωριό Hranitne της πρώτης γραμμής να δέχεται σφοδρό βομβαρδισμό, ένα TB2 πραγματοποίησε την πρώτη του επίθεση, εξαφανίζοντας ένα εχθρικό οβιδοβόλο.

Ο Πούτιν έθεσε αργότερα το περιστατικό σε τηλεφωνική συνομιλία με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, χαρακτηρίζοντας τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών από την Ουκρανία «καταστροφική» συμπεριφορά και «προκλητική δραστηριότητα», σύμφωνα με το Κρεμλίνο. Στη Μόσχα, τα TB2 χρησιμοποιήθηκαν στην προπαγάνδα σχετικά με τον εξοπλισμό του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία για επιθέσεις κατά της Ρωσίας – μέρος της αφήγησης για να δικαιολογηθεί η εισβολή του Πούτιν.

Τα TB2, τα οποία κοστίζουν περίπου 5 εκατομμύρια δολάρια το καθένα, είναι τα πιο ισχυρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στον στόλο της Ουκρανίας και προσέφεραν τις πρώτες αποδείξεις για το πώς τα UAV θα μπορούσαν να βοηθήσουν το Κίεβο να ανταγωνιστεί τον πολύ μεγαλύτερο και καλύτερα εξοπλισμένο στρατό της Ρωσίας. Το TB2 φέρει τέσσερις κατευθυνόμενους με λέιζερ πυραύλους και μπορεί να πετάξει για περισσότερες από 24 ώρες σε ύψος έως και 25.000 πόδια.

Πριν χρησιμοποιηθούν στην Ουκρανία, τα TB2 είχαν εξέχουσα θέση στις συγκρούσεις στη Λιβύη και τη Συρία και έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη νίκη του Αζερμπαϊτζάν επί της Αρμενίας στον πόλεμο του 2020 στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Ο ουκρανικός στρατός δήλωσε τον Μάιο ότι χρησιμοποιεί TB2 για να επιτεθεί σε ρωσικές βάσεις και πλοία στο Φιδονήσι στη Μαύρη Θάλασσα, από το οποίο οι δυνάμεις της Μόσχας υποχώρησαν τον Ιούλιο.

Η Ουκρανία έχει πλέον στο στόλο της αρκετά ξένων κατασκευαστών μαχητικά αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων των καμικάζι-Switchblade που προμηθεύονται οι ΗΠΑ. Αλλά τα Bayraktar παραμένουν ένα σύμβολο, συμβάλλοντας στην πρόκληση ενός είδους πυρετού μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ουκρανία.

Ουκρανία, Drones

Σχολές drone έχουν αναπτυχθεί σε όλη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων ειδικά για γυναίκες.

Ένας εκπαιδευτής, ο Serhii Ristenko, είναι ένας φωτογράφος που χρησιμοποίησε την τεχνολογία drone για να γυρίσει σκηνές για την επιτυχημένη μίνι σειρά του HBO «Chernobyl». Όταν ο ίδιος και η οικογένειά του πέρασαν περισσότερο από ένα μήνα υπό ρωσική κατοχή στη βόρεια Ουκρανία στην αρχή του πολέμου, έθαψε το drone του στην αυλή.

Τώρα ο Ristenko εκπαιδεύει στρατιώτες να πετούν το οκτακόπτερο R-18, που κατασκευάστηκε από την οργάνωση Aerorozvidka της Ουκρανίας. Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος, εξοπλισμένο με θερμική εικόνα, μπορεί να πετάξει περίπου έξι μίλια όταν είναι φορτωμένο με εκρηκτικά.

«Ένας από τους μαθητές μου ήταν ένας λοχαγός που ήταν πάνω από 50 ετών και ήθελε πραγματικά να μάθει να πετάει», δήλωσε ο Ristenko. «Είχα την αίσθηση ότι απέκτησε smartphone για πρώτη φορά στη ζωή του μόλις την εβδομάδα πριν από τη συνάντησή μας. Μου τηλεφωνούσε 50 φορές την ημέρα με ερωτήσεις. Αλλά ήθελε πραγματικά να μάθει και το έκανε πραγματικά».

Λίγο μετά την έναρξη της εισβολής, ο στρατηγός που ηγούνταν τότε της άμυνας του Κιέβου, απευθύνθηκε σε έναν από τους αναπληρωτές του και πρότεινε να φτιάξει κάτι «καλλιτεχνικό» για το Bayraktar ώστε να ανυψώσει το ηθικό του κοινού.

Ήταν εμπνευσμένο, είπε, να βλέπεις τη νέα τεχνολογία να εξουδετερώνει το παραδοσιακό στρατιωτικό υλικό, όπως τα τανκς.

Το έργο τελικά διέρρευσε σε έναν στρατιώτη, τον Taras Borovok, ο οποίος έγραψε γρήγορα την πιασάρικη μελωδία «Bayraktar» που έγινε επιτυχία στο ουκρανικό ραδιόφωνο. Ένας από τους πιο σημαντικούς στίχους του τραγουδιού: «Το φρικιό του Κρεμλίνου κάνει προπαγάνδα, ο λαός καταπίνει τα λόγια. Τώρα ο τσάρος τους γνωρίζει μια νέα λέξη: Bayraktar».

Μη επανδρωμένα αεροσκάφη που χρησιμοποιούνται από τη Ρωσία

SHAHED-136

  • Μήκος: 11 ft 5 in
  • Μέγιστη ταχύτητα: 115 mph
  • Περίπου βάρος: 440 λίβρες
  • Εμβέλεια: 1.100-1.500 μίλια
  • Το ιρανικής κατασκευής Shahed-136 διαθέτει «μύτη» που περιέχει εκρηκτική κεφαλή και οπτικούς αισθητήρες.

ORLAN-10

  • Μήκος: 6 ft 6 in
  • Μέγιστη ταχύτητα: 93 mph
  • Βάρος περίπου: 20 λίβρες
  • Εμβέλεια: περίπου 68 μίλια
  • Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος κατασκευάζεται από το Ειδικό Κέντρο Τεχνολογίας της Ρωσίας για τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις.

Μη επανδρωμένα αεροσκάφη που χρησιμοποιούνται από την Ουκρανία

SWITCHBLADE 300

  • Μήκος: 20 ίντσες
  • Μέγιστη ταχύτητα: 100 μίλια/ώρα
  • Περίπου βάρος: 5,5 κιλά
  • Εμβέλεια: 5,5 χιλ: περίπου 6 μίλια
  • Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προμηθεύσει την Ουκρανία με εκατοντάδες Switchblades, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για να πλήττουν μικρές ομάδες στρατιωτών ή τεθωρακισμένα οχήματα. Το μικρό τους μέγεθος τα καθιστά ευκολότερο να κρυφτούν, αλλά περιορίζει επίσης την εμβέλειά τους.
  • Συγκριτικά, το Shahed-136, το οποίο χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία, είναι πολύ μεγαλύτερο και πιο θορυβώδες. Αλλά ένα μόνο χτύπημα μπορεί να καταστρέψει ένα κτίριο.
  • Ουκρανία, Drones

BAYRAKTAR TB2

  • Μήκος: 21 ft 4 in
  • Μέγιστη ταχύτητα: 138 μίλια/ώρα
  • Περίπου βάρος: 1.213 λίβρες
  • Εμβέλεια: Περίπου 186 μίλια
  • Το Bayraktar TB2, που αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε από την Baykar, μια τουρκική αμυντική εταιρεία, έχει το μέγεθος ενός μικρού αεροπλάνου και είναι εξοπλισμένο με πυραύλους καθοδηγούμενους με λέιζερ. Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος μπορεί τόσο να διεξάγει αναγνώριση όσο και να πλήξει στόχους, καθιστώντας το σημαντικό μέρος του οπλοστασίου της Ουκρανίας κατά των ρωσικών δυνάμεων.

MATRICE 300 RTK

  • Μήκος: 32 ίντσες
  • Μέγιστη ταχύτητα: 51 μίλια/ώρα
  • Βάρος περίπου: 8 κιλά
  • Εμβέλεια: περίπου 9 μίλια
  • Τα φθηνά εμπορικά drones όπως το Matrice 300 έχουν αυξήσει δραστικά την ορατότητα στο πεδίο της μάχης. Πολλά από αυτά παρέχονται από εθελοντές ή με δωρεές.

Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που χρησιμοποιούνται από και από τις δύο χώρες

MAVIC 3

  • Μήκος: 14 ίντσες
  • Μέγιστη ταχύτητα: 43 mph
  • Περίπου βάρος: 2 κιλά
  • Εμβέλεια: περίπου 9 μίλια

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την πηγή της είδησης.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ