Μινσκ: Όταν ο Προτάσεβιτς κατάλαβε ότι όλα τέλειωσαν – «Κινδυνεύω με θανατική ποινή»

Όταν ο πιλότος της πτήσης Ryanair 4978 (Αθήνα – Βίλνιους) ανακοίνωσε την αιφνίδια εκτροπή του αεροπλάνου στο Μινσκ, την πρωτεύουσα της Λευκορωσίας, μόνο ένας επιβάτης αντέδρασε αμέσως. Σηκώθηκε από τη θέση του, έφτασε το ντουλαπάκι από πάνω του, έβγαλε έξω έναν φορητό υπολογιστή από την χειραποσκευή του και τον έδωσε σε μια γυναίκα που τον συνόδευε, μαζί με το κινητό του τηλέφωνο.

Ήταν ο Λευκορώσος διαφωνών δημοσιογράφος, Ρομάν Προτάσεβιτς, ο οποίος καταζητείτο στην Λευκορωσία για τον ρόλο του στη μετάδοση των ειδήσεων για τις τεράστιες διαδηλώσεις της αντιπολίτευσης που γινόντουσαν πέρυσι στο Μινσκ.

“Όταν ανακοινώθηκε ότι θα προσγειωνόμασταν στο Μινσκ, ο Ρομάν σηκώθηκε πάνω, άνοιξε το ντουλαπάκι με τις χειραποσκευές, έβγαλε μια αποσκευή και προσπαθούσε να ξεχωρίσει πράγματα”, δήλωσε ένας Λιθουανός επιβάτης, ο οποίος κατονομάστηκε μόνον ως Μάντας.

“Πιστεύω ότι έκανε λάθος. Υπήρχαν πολλοί άνθρωποι και θα μπορούσε να δώσει τα πράγματα σε μένα ή σε άλλους επιβάτες κι όχι στην κοπέλα του, η οποία νομίζω ότι συνελήφθη και αυτή”, πρόσθεσε.

Έξω από το αεροπλάνο –αν και ο Μάντας δεν μπορούσε να το δει– βρισκόταν ένα μαχητικό αεροσκάφος MiG-29 σοβιετικής εποχής, με εντολή του Λευκορώσου προέδρου Αλεξάντερ Λουκασένκο για να αναγκάσει το αεροπλάνο να κάνει εκτροπή στο Μινσκ.

Ο Μάντας μίλησε στο Reuters έπειτα από μια ολοήμερη ταλαιπωρία που ξεκίνησε μετά την αναχώρηση της πτήσης από Αθήνα και τελείωσε μετά την άφιξη του αεροπλάνου αργά το βράδυ στο Βίλνιους έπειτα από την στάση του για περισσότερες από 7 ώρες στο Μινσκ.

Μια άλλη εξαντλημένη επιβάτης, η οποία δεν έδωσε το όνομά της στους δημοσιογράφους, δήλωσε ότι ο Προτάσεβιτς φαινόταν “πάρα πολύ φοβισμένος”. “Τον κοίταξα στα μάτια και ήταν πολύ λυπημένος”, πρόσθεσε.

Κι άλλοι επιβάτες της πτήσης δήλωσαν ότι ο ακτιβιστής της λευκορωσικής αντιπολίτευσης έζησε κάποια λεπτά μεγάλης αγωνίας όταν συνειδητοποίησε ότι η πτήση της Ryanair στην οποία βρισκόταν θα εκτραπεί στο Μινσκ, όπου λίγο αργότερα συνελήφθη.

“Άρχισε να πανικοβάλλεται και να λέει ότι αυτό γίνεται εξαιτίας του”, διηγήθηκε στο AFP η Μόνικα Σίμκιεν, μια σαραντάχρονη Λιθουανή όταν στο τέλος η πτήση μπόρεσε να προσγειωθεί στο Βίλνιους, έπειτα από πολύωρη καθυστέρηση.

“Απλώς γύρισε προς τον κόσμο και είπε ότι κινδυνεύει να του επιβληθεί θανατική ποινή”, συνέχισε, προσθέτοντας ότι στη συνέχεια έμοιαζε “πολύ ήρεμος” όταν σιγουρεύτηκε ότι θα συλληφθεί μετά την άφιξη στο Μινσκ.

Ήταν “νευρικός στην αρχή, αλλά μετά συνειδητοποίησε ότι δεν μπορούσε να κάνει τίποτα, ηρέμησε και το αποδέχθηκε”, δήλωσε επίσης ο Μάντας, ενώ άλλος επιβάτης, ο 37χρονος Ενβίνας Ντίμσα, συμπλήρωσε ότι “δεν φώναζε, αλλά φαινόταν ότι φοβόταν πάρα πολύ. Θα έλεγε κανείς ότι αν υπήρχε ανοιχτή μια έξοδος, θα πηδούσε”.

Η πρωθυπουργός της Λιθουανίας Ίνγκριντα Σιμονιτέ μετέβη στο αεροδρόμιο του Βίλνιους για να υποδεχθεί το αεροπλάνο, όπως και πολλές δεκάδες ακτιβιστές της λευκορωσικής αντιπολίτευσης.

Ορισμένοι είχαν στους ώμους τους τη σημαία της λευκορωσικής αντιπολίτευσης, ενώ άλλοι κρατούσαν πανό με το σύνθημα: “Είμαι/Είμαστε ο Ρομάν Προτάσεβιτς” ή ακόμη “Ryanair, που είναι ο Ρομάν;”.

“Οφείλουμε να δείξουμε την αλληλεγγύη μας για να αποφύγουμε να μας κάμψουν έναν έναν”, δήλωσε ένας από αυτούς, ο 36χρονος Αλεξάντρ Γκλασκόφ. Σύμφωνα με αυτόν, η σύλληψη του Προτάσεβιτς συνιστά “έγκλημα”.

Ο Προτάσεβιτς, πρώην διευθυντής του μέσου ενημέρωσης της λευκορωσικής αντιπολίτευσης Nexta, διέμενε στην Πολωνία.

Τον Νοέμβριο, οι υπηρεσίες ασφαλείας της Λευκορωσίας (KGB) είχαν καταχωρίσει το όνομά του και αυτό του ιδρυτή του Nexta Στεπάν Πουτίλο στον κατάλογο των “ατόμων που εμπλέκονται σε τρομοκρατικές δραστηριότητες”, ενώ το Nexta διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στο πρόσφατο κύμα αμφισβήτησης της επανεκλογής το 2020 του Λουκασένκο, ο οποίος βρίσκεται στην προεδρία της Λευκορωσίας από το 1994.

Οι λευκορωσικές αρχές εξέτρεψαν την πτήση στην οποία είχε επιβιβαστεί για το Βίλνιους την ώρα που το αεροπλάνο πετούσε πάνω από την χώρα λόγω συναγερμού για βόμβα, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Belta. Ο συναγερμός αποδείχθηκε εσφαλμένος.

“Στεκόταν μόνος του”

Ο 26χρονος Προτάσεβιτς απομονώθηκε αμέσως από τους άλλους επιβάτες κατά την άφιξη της πτήσης στο Μινσκ, ενώ οι έλεγχοι που έγιναν στις αποσκευές με τη χρήση εκπαιδευμένων σκύλων έδειξαν ότι δεν επρόκειτο για βόμβα.

“Είδαμε ότι τον Ρομάν τον σταμάτησαν λόγω κάποιων πραγμάτων στην αποσκευή του”, πρόσθεσε ο Μάντας, σημειώνοντας ότι οι αρχές ήλεγξαν τις αποσκευές και των άλλων επιβατών και τους μετέφεραν με λεωφορείο στον τερματικό σταθμό, όπου περίμεναν μερικές ώρες για να επιβιβαστούν ξανά στο αεροπλάνο.

“Είδαμε από το παράθυρο ότι ο Ρομάν στεκόταν μόνος του και ένας αστυνομικός με σκύλο προσπαθούσε να βρει κάτι (στην αποσκευή του)”.

Άλλος επιβάτης, που ζήτησε να μην κατονομαστεί, δήλωσε στα λιθουανικά μέσα ενημέρωσης ότι ο Προτάσεβιτς δήλωσε ποιος είναι στους αξιωματούχους ασφαλείας της Λευκορωσίας μόλις έφτασαν. “Είδα πως του πήραν το διαβατήριο. Έβγαλε τη μάσκα του και είπε: ‘Είμαι αυτός κι αυτός και εγώ είμαι ο λόγος που γίνεται όλο αυτό”.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε την άμεση απελευθέρωση του Προτάσεβιτς, ενώ η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο Πολωνός πρωθυπουργός χαρακτήρισαν το περιστατικό “αεροπειρατεία”.

Οι υπόλοιποι επιβάτες φαινόντουσαν εξαντλημένοι κατά την άφιξή τους στο Βίλνιους, ενώ ο Μάντας δήλωσε ότι πέρασαν ώρες σε ουρές για τις αποσκευές και για τον έλεγχο διαβατηρίων στο Μινσκ προτού τους επιτραπεί να περάσουν σε σαλόνι για να περιμένουν την αναχώρησή τους για το Βίλνιους.

Ο ίδιος σημείωσε ότι δεν μπορεί να πει με σιγουριά αν η σύντροφος του Προτάσεβιτς, η οποία πήρε τον φορητό του υπολογιστή και το τηλέφωνο, κρατήθηκε επίσης στο Μινσκ, αλλά ότι φαινόντουσαν να υπάρχουν περισσότερες άδειες θέσεις στο αεροπλάνο μετά την απογείωσή του από το Μινσκ για το Βίλνιους, από τότε που απογειώθηκε από την Αθήνα.

“Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι από ένας έμειναν έξω από το αεροπλάνο – αλλά είναι δύσκολο να μιλήσω με ακρίβεια”, σημείωσε.

Ο Λιθουανός πρόεδρος Γκιτάνας Ναουσέντα δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε αργά χθες, Κυριακή, το βράδυ ότι η σύντροφος του Προτάσεβιτς επίσης δεν επιβιβάστηκε ξανά στην πτήση από το Μινσκ για το Βίλνιους.

Το Μινσκ απαντά ότι έδρασε νόμιμα και απορρίπτει τις “αβάσιμες κατηγορίες” της ΕΕ

Το υπουργείο Εξωτερικών της Λευκορωσίας κατήγγειλε σήμερα τις “αβάσιμες” κατηγορίες της ΕΕ και υπογράμμισε ότι έδρασε νόμιμα μετά την αναχαίτιση αεροσκάφους της RyanAir το οποίο κατευθυνόταν στο Βίλνιους της Λιθουανίας και έκανε αναγκαστική προσγείωση στο Μινσκ, όπου συνελήφθη αντιφρονών δημοσιογράφος που επέβαινε σε αυτό.

Η Λευκορωσία ισχυρίζεται ότι το αεροσκάφος προσγειώθηκε στο Μινσκ έπειτα από απειλή για τοποθέτηση βόμβας, ενώ η ΕΕ και οι ΗΠΑ την κατηγορούν ότι έστειλε μαχητικό αεροσκάφος να αναχαιτίσει το Boeing 737 της Ryanair προκειμένου να το αναγκάσει σε προσγείωση και να συλλάβει τον αντιφρονούντα Ρομάν Προτάσεβιτς.

“Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι τα ικανά μας όργανα ακολούθησαν τους διεθνείς κανόνες”, επεσήμανε το λευκορωσικό υπουργείο Εξωτερικών στον ιστότοπό του.

Παράλληλα απέρριψε “τις αβάσιμες κατηγορίες” των ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες, όπως κατήγγειλε, “πολιτικοποιούν” την υπόθεση.

Εξάλλου το υπουργείο Εξωτερικών επεσήμανε ότι η λευκορωσική κυβέρνηση είναι έτοιμη να επιτρέψει σε ειδικούς να επισκεφθούν τη χώρα, αν αυτό χρειαστεί, προκειμένου να ερευνήσουν το περιστατικό.

Από την πλευρά της η λευκορωσική υπηρεσία πολιτικής αεροπορίας ανακοίνωσε ότι οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας της χώρας εξέδωσαν “σύσταση” προς το πλήρωμα της Ryanair μετά την προειδοποίηση για βόμβα, όμως δεν το ανάγκασαν να προσγειωθεί στο Μινσκ με απειλές.

Πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών επέβαιναν στο αεροπλάνο της Ryanair

Πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών αποβιβάσθηκαν από το αεροσκάφος της Ryanair όταν εξαναγκάσθηκε σε προσγείωση στο Μινσκ, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Ιρλανδίας Σάιμον Κόβενι.

«Πέντε ή έξι άνθρωποι αποβιβάσθηκαν. Μόνο ο ένας συνελήφθη, πράγμα που σημαίνει ότι ήταν άνθρωποι των μυστικών υπηρεσιών», είπε.

Νωρίτερα, ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair είχε δηλώσει: «πεποίθησή μας είναι ότι πράκτορες της KGB αποβιβάσθηκαν επίσης στο αεροδρόμιο».

Οι μυστικές υπηρεσίες της Λευκορωσίας έχουν διατηρήσει την ρωσική τους ονομασία, κληρονομιά της σοβιετικής εποχής, και παραμένουν «KGB». Η Λευκορωσία είναι πρώην σοβιετική δημοκρατία και δορυφόρος της Μόσχας.

“Σοκαριστική” χαρακτήρισε η Ρωσία την αντίδραση της Δύσης

Η Ρωσία χαρακτήρισε “σοκαριστικές” τις κατηγορίες της Δύσης εναντίον της Λευκορωσίας, μετά την αναγκαστική προσγείωση αεροσκάφους της Ryanair στο Μινσκ όπου συνελήφθη αντιφρονών δημοσιογράφος.

“Είναι σοκαριστικό που η Δύση χαρακτηρίζει ‘σοκαριστικό’ το περιστατικό στον εναέριο χώρο της Λευκορωσίας”, σχολίασε σήμερα στο Facebook η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας Μαρία Ζαχάροβα, καταγγέλλοντας ότι στο παρελθόν δυτικές χώρες έχουν επιδοθεί “σε απαγωγές, αναγκαστικές προσγειώσεις αεροσκαφών και παράνομες συλλήψεις”.

“Είτε θα πρέπει να θεωρούν τα πάντα σοκαριστικά: από την αναγκαστική προσγείωση το αεροπλάνου του προέδρου της Βολιβίας στην Αυστρία έπειτα από αίτημα των ΗΠΑ, ως την αναγκαστική προσγείωση λευκορωσικού αεροσκάφους που μετέφερε ακτιβιστές κατά των κινητοποιήσεων στην πλατεία Μαϊντάν στην Ουκρανία μόλις 11 λεπτά μετά την απογείωσή του. Είτε δεν θα πρέπει να σοκάρονται από αντίστοιχες συμπεριφορές άλλων”, πρόσθεσε η Ζαχάροβα.

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την πηγή της είδησης.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ