Αφγανιστάν «Ώρα Μηδέν»

Από την 1η Αυγούστου, σχεδόν το 30% των δημοσίων υπαλλήλων στο Αφγανιστάν είναι γυναίκες. Όταν οι Ταλιμπάν κυβερνούσαν για τελευταία φορά, δεν τους επιτρεπόταν να εργάζονται έξω από το σπίτι.

Όταν οι Ταλιμπάν έλεγξαν για πρώτη φορά το Αφγανιστάν, απαγορεύτηκε στις γυναίκες να λάβουν εκπαίδευση μετά την ηλικία των οκτώ ετών, να εργάζονται έξω από το σπίτι ή ακόμη και να εισέρχονται σε δημόσιο χώρο, εκτός αν συνοδεύονται από άντρα μέλος της οικογένειας.

Η απομάκρυνση των Ταλιμπάν οδήγησε σε ριζοσπαστικές αλλαγές στη χώρα, πρώτα στους νόμους και την επίσημη πολιτική, στη συνέχεια στην ίδια την κοινωνία. Το Αφγανικό σύνταγμα του 2004 απαγορεύει ρητά τις διακρίσεις λόγω φύλου και περιλαμβάνει διατάξεις που ενισχύουν την ισότητα των φύλων.

Η αφγανική κυβέρνηση που υποστηρίζονταν από τις ΗΠΑ ανέλαβε δεσμεύσεις για τη διασφάλιση της εκπροσώπησης και της συμμετοχής των γυναικών στο δημόσιο βίο που άλλαξε σταδιακά τη σύνθεση σημαντικών θεσμών.

Από τις αρχές του 2021, οι γυναίκες υπηρετούσαν ενεργά στο κοινοβούλιο και τη δημόσια διοίκηση και αποτελούσαν σχεδόν το 30 % αυτών των ρόλων σε εθνικό επίπεδο. Ενώ ήταν ακόμη σε θέση να εκπροσωπήσουν τη χώρα τους στον κόσμο, όπως παραδείγματος χάρη η Πρέσβειρα του Αφγανιστάν στις Ηνωμένες Πολιτείες, Adela Raz, καθώς και η προκάτοχός της, Roya Rahmani.

Οι Αφγανές γυναίκες σημείωσαν και άλλα σημαντικά κέρδη κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Από το 2001 έως το 2021, η μητρική θνησιμότητα στη χώρα μειώθηκε κατά το ήμισυ. Ο παιδικός γάμος μειώθηκε κατά 17 %. Οι ευκαιρίες εκπαίδευσης και απασχόλησης αυξήθηκαν, με την εγγραφή των κοριτσιών στο δημοτικό σχολείο σχεδόν να διπλασιάζεται και πολλές Αφγανές γυναίκες να εισέρχονται στο εργατικό δυναμικό για πρώτη φορά.

Σήμερα τα δικαιώματα των γυναικών στο Αφγανιστάν και όλες οι παραπάνω κατακτήσεις που είχαν την περασμένη εικοσαετίας κινδυνεύουν να χαθούν με την ανάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν.

Στις αρχές της ειρηνευτικής διαδικασίας του περασμένου έτους, οι Ταλιμπάν πρότειναν στους εκπροσώπους των ΗΠΑ και της Ευρώπης ότι δεν θα επιδιώξει να αποκαταστήσει όλες τις βαθιά διακριτικές πολιτικές του. Για παράδειγμα, οι εκπρόσωποι είπαν ότι θα επέτρεπαν στα κορίτσια να φοιτήσουν στο σχολείο, αν και εξακολουθούν να πιστεύουν ότι οι αίθουσες διδασκαλίας πρέπει να διαχωρίζονται κατά φύλο.

Δυστυχώς, οι πρόσφατες αναφορές για νέους περιορισμούς στις ελευθερίες των γυναικών -συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων να φορούν χιτζάμπ και απαγορεύσεις εξόδου από το σπίτι χωρίς άντρα συγγενή- σε περιοχές που ελέγχονται από τους Ταλιμπάν εγείρουν σοβαρές αμφιβολίες για την ειλικρίνεια των δεσμεύσεων που έγιναν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων και, περισσότερο το σημαντικότερο, ενώ οι ΗΠΑ και οι συμμαχικές δυνάμεις ήταν ακόμη στη χώρα.

Αφγανοί στο αεροδρόμιο

Πάνω από 300.000 Αφγανοί άμαχοι έχουν συνδεθεί με την αποστολή των ΗΠΑ εκεί, ωστόσο, μεταξύ 2014 και Ιουλίου 2021, είχαν εκδοθεί μόνο 16.000 Αφγανικές Ειδικές Βίζες Μετανάστευσης (SIV).

Η επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία στο Αφγανιστάν προκαλεί πολλές σοβαρές ανησυχίες. Ο μεγαλύτερος φόβος έχει να κάνει με την μοίρα των πολλών Αφγανών αμάχων που βοήθησαν τις προσπάθειες των ΗΠΑ να οικοδομήσουν μια πιο εκσυγχρονισμένη, πιο δημοκρατική χώρα.

Αμέτρητοι Αφγανοί υπηρέτησαν ως μεταφραστές και διερμηνείς, μεταξύ άλλων κρίσιμων ρόλων, και η υπηρεσία τους ήταν αναπόσπαστο μέρος των προσπαθειών των ΗΠΑ και των συμμάχων τους. Τους τελευταίους μήνες, οι στοχευμένες επιθέσεις εναντίον αυτών των Αφγανών αυξήθηκαν κατά 45 % και ένας αυξανόμενος αριθμός αντιμετώπισε απειλές για θάνατο.

Το πρόγραμμα αφγανικής ειδικής μεταναστευτικής θεώρησης δημιουργήθηκε το 2009 για την προστασία αυτών των γενναίων ατόμων. Στο πλαίσιο του προγράμματος, Αφγανοί που συνδέονται με αποστολές των ΗΠΑ στη χώρα μπορούν να υποβάλουν αίτηση για βίζα για να έρθουν στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι σύζυγοί τους, καθώς και τυχόν ανύπαντρα παιδιά κάτω των 21 ετών, είναι επίσης επιλέξιμα. Ωστόσο, η διαδικασία έγκρισης του SIV ήταν πολύ αργή και οι εφαρμογές έχουν συσσωρευτεί για χρόνια. Από τον Αύγουστο του 2021, υπήρχαν περισσότεροι από 18.000 Αφγανοί αιτούντες SIV (και 50.000 μέλη άμεσης οικογένειας) που εκκρεμούσαν έγκριση, σύμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή Διάσωσης.

Τον Ιούλιο, η διοίκηση του Μπάιντεν ανακοίνωσε το Operation Allies Refuge, ένα πρόγραμμα που μεταφέρει άτομα που ενδιαφέρονται και πληρούν τις προϋποθέσεις για SIV, καθώς και τις οικογένειές τους, σε ασφαλείς τοποθεσίες εκτός του Αφγανιστάν, ενώ περνούν τις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων.

Η πρώτη από αυτές τις πτήσεις μετεγκατάστασης, που μετέφεραν 221 άνδρες, γυναίκες και παιδιά, έφτασε στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 30 Ιουλίου. Ωστόσο, μόνο εκείνοι που βρίσκονται στα τελευταία στάδια της διαδικασίας SIV είναι επιλέξιμοι για μετεγκατάσταση στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος και χιλιάδες άτομα που συνέβαλε στην αποστολή των ΗΠΑ να παραμείνει εγκλωβισμένη στο Αφγανιστάν χωρίς άμεση διέξοδο.

Καθώς ολοκληρώνεται η αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν, φαίνεται πιθανό ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό όσων σχετίζονται με τις ΗΠΑ και τις συμμαχικές προσπάθειες κατάφεραν να φύγουν προτού οι Ταλιμπάν εδραιώσουν τον έλεγχο τους αυτό το Σαββατοκύριακο.

Οι εκπρόσωποι των ΗΠΑ πιέζουν τους Ταλιμπάν να αρνηθούν την εκδίκηση εναντίον όσων έχουν συνεργαστεί με τις αμερικανικές και διεθνείς δυνάμεις. Πλήθος κόσμου στριμωχτεί προς το παρόν στο αεροδρόμιο της Καμπούλ σε μια απελπιστική προσπάθεια της τελευταίας στιγμής να διαφύγει, αλλά, για δεκάδες χιλιάδες Αφγανούς, κάθε ευκαιρία να φύγουν έχει ήδη χαθεί.

Αφγανικά παιδιά

Το 65 % του αφγανικού πληθυσμού είναι παιδιά και νέοι και η διάμεση ηλικία της χώρας είναι μόνο 18,4 ετών.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους εισήλθαν στο Αφγανιστάν πριν από 20 χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι οι περισσότεροι Αφγανοί γεννήθηκαν μετά την πτώση των Ταλιμπάν. Έχουν γνωρίσει τη ζωή μόνο κάτω από μια εύθραυστη κυβέρνηση με συγκρούσεις και αστάθεια ποτέ πολύ μακριά. Αλλά έχουν επίσης μεγαλώσει με ρεαλιστικές ελπίδες για εκπαιδευτικές ευκαιρίες πολύ μεγαλύτερες από αυτές που γνώριζαν οι γονείς τους – ειδικά οι μητέρες τους.

Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους έχουν κάνει πολλά για να προωθήσουν τις ευκαιρίες εκπαίδευσης στο Αφγανιστάν. Για παράδειγμα, η UNICEF έχει πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις στην εκπαίδευση στη χώρα, υποστηρίζοντας τόσο το επίσημο σχολικό σύστημα όσο και προγράμματα εκπαίδευσης με βάση την κοινότητα. Αυτές οι προσπάθειες απέδωσαν. Από το 2001 έως το 2021, ο αριθμός των παιδιών που εγγράφηκαν στη γενική εκπαίδευση (τάξεις 1-12) στο Αφγανιστάν αυξήθηκε από 0,9 εκατομμύρια (σχεδόν χωρίς κορίτσια) σε 9,2 εκατομμύρια (39% κορίτσια).

Το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Αφγανιστάν, με έδρα την Καμπούλ, βασίζεται στην USAID για το 60 % του προϋπολογισμού του. Από τότε που άνοιξε το 2006, έχει αποφοιτήσει περισσότερους από 1.000 Αφγανούς, συμπεριλαμβανομένων 97 επιστημόνων του Fulbright. Σήμερα υπάρχουν 1.700 φοιτητές εγγεγραμμένοι στα προγράμματα σπουδών του πανεπιστημίου και, τα τελευταία χρόνια, οι γυναίκες αποτελούν σχεδόν το 50 % του φοιτητικού του σώματος

Καθώς το Αφγανιστάν συνεχίζει να ξετυλίγεται, το ερώτημα για τους νέους Αφγανούς, που αποτελούν την πλειοψηφία της χώρας, είναι τι απομένει από τα εκπαιδευτικά τους όνειρα;

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την πηγή της είδησης.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ